Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwavelbuiktiran
Zwavelbuiktiran | Myiodynastes luteiventris
Sulphur-bellied Flycatcher | Papamoscas atigrado | Bem-te-vi-de-barriga-sulfúrea
De zwavelbuiktiran broedt van het zuidwesten van de Verenigde Staten tot Costa Rica en overwintert in het westen van Amazonië. Hij is de enige Myiodynastes die over lange afstand trekt. In het gidsgebied is hij een doortrekker en wintergast in het boomkronendak van het laagland.
Geluid
Een hoge, schelle, piepende squie-ie of kie-ziek, die doet denken aan een piepend speelgoeddiertje; in het winterkwartier weinig vocaal.
Opname: ALAN MONROY OJEDA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm. Een forse, gestreepte tiran met een zware, vrijwel geheel donkere snavel. Bovendelen olijfbruin met donkere strepen; stuit en staart roestrood. Een breed zwartachtig masker en een zwarte baardstreep, die op de kin samenkomen, worden gescheiden door een witachtige wangstreep. De onderdelen zijn lichtgeel met scherpe zwarte strepen op borst en flanken. Een gele kruinvlek is meestal verborgen. Seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte tiran Myiodynastes maculatus heeft wittere onderdelen, een witte kin, een lichtere basis van de ondersnavel en meestal meer roestrood in de vleugel. De bonte tiran Empidonomus varius en de piraattiran Legatus leucophaius zijn kleiner, met een korte snavel. De goudkruintiran Myiodynastes chrysocephalus heeft een ongestreepte olijfgroene rug.
Leefgebied
In het winterkwartier in het kronendak van vochtig laaglandbos, bosranden, várzea en hoge bomen in halfopen terrein, meestal onder 1000 m; tijdens de trek ook hoger op de Andeshellingen. Eet in het winterkwartier veel vruchten, daarnaast insecten. Broedt buiten het gidsgebied in boomholten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: doortrekker, vooral in het najaar en voorjaar, plaatselijk ook overwinterend in het zuidoosten. Ecuador: wintergast in het oostelijke laagland, doortrekker in het westen en op de Andeshellingen. Peru: wintergast in het Amazonelaagland. Bolivia: wintergast in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Broedt buiten het gidsgebied van Arizona via Mexico tot Costa Rica.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek van oktober tot maart in het kronendak van laaglandbos in het oosten van Ecuador en Peru, vooral rond vruchtdragende bomen, waar hij met andere tirannen foerageert.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen in een groot verspreidingsgebied.
Wetenschappelijke naam
Myiodynastes luteiventris | Sclater, 1859
Sclater beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiodynastes werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en dunastēs, 'heerser'. De soortnaam komt van Latijn luteus, 'geel', en venter, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Orizaba, Veracruz, Mexico.