Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witstuitmonjita
Witstuitmonjita | Xolmis velatus
White-rumped Monjita | Monjita velada | Noivinha-branca
De witstuitmonjita is een middelgrote, grijsbruin met witte tiran van open savannes en weilanden in het midden van Zuid-Amerika. Hij zit rechtop op paaltjes, struiken en draden en laat in de vlucht een witte stuit en donkere vleugels zien. In het gidsgebied komt hij alleen in het laagland van het noorden en oosten van Bolivia voor.
Geluid
Meestal stil. Zachte, korte roepjes, zoals een droog tsip.
Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, met een kleine, zwarte snavel. Voorhoofd, wenkbrauw en zijkop zijn wit, de kruin en nek grijs, de rug grijsbruin. De stuit is wit, de staart zwart met een witte basis. De vleugels zijn zwartachtig met lichte randen aan de dekveren. De onderzijde is wit. Het vrouwtje heeft een bruinere kruin; jonge vogels zijn bruiner en valer.
Verwarringssoorten
De witte monjita Xolmis irupero is vrijwel geheel wit, met zwarte vleugelpunten en een zwarte eindband aan de staart. De grijze monjita Nengetus cinereus is groter en grijzer, met een zwarte baardstreep en een witte vlek aan de basis van de handpennen. De campospotlijster Mimus saturninus heeft een langere staart met witte hoeken, een donkere oogstreep en een gestreepte rug.
Leefgebied
Open savanne en cerrado met verspreide bomen en struiken, weilanden, de randen van moerassen en de omgeving van dorpen, in het laagland tot ongeveer 1000 m. Zit op een uitkijkpost en vangt insecten op de grond of in korte vluchten. Het nest is een open kom in een boom of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in het laagland van Beni en Santa Cruz, in het noorden en oosten van het land. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Brazilië, in Paraguay en in het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de savannes rond Trinidad in Beni of in het open land van Santa Cruz; kijk naar paaltjes en draden langs wegen en weilanden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook voor in weilanden die op de plaats van bos of savanne zijn aangelegd.
Wetenschappelijke naam
Xolmis velatus | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als M[uscicapa] velata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Xolmis werd in 1826 ingevoerd door Boie. De herkomst van de geslachtsnaam Xolmis (Boie, 1826) is onbekend. Mogelijk is het een verlezing van Xomotl bij Hernández (1651), of berust de naam op een niet vastgelegde Guaraní-naam. De soortnaam is Latijn velatus, 'gesluierd, bedekt'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.