Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Gouden saffierkolibrie

Gouden saffierkolibrie | Hylocharis chrysura

Gilded Sapphire | Zafiro bronceado | Beija-flor-dourado

De gouden saffierkolibrie is een middelgrote, goudgroene kolibrie met een rode snavel en een goudkoperen staart. Hij leeft in droog bos, galerijbos en half open land in het zuiden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor.

Gouden saffierkolibrie (Hylocharis chrysura)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, herhaald tchip en een snel, ratelend gekwetter, vooral bij achtervolgingen. De zang is een reeks hoge, krassende tonen.

Luister: ZangXC1019653

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een rechte, rode snavel met een zwarte punt. Beide seksen zijn bronsgroen van boven en goudgroen tot bronsgroen van onder, met een kleine roodbruine kin. De staart is goudkoperen tot koperbrons. Het vrouwtje is doffer, met een grijzere buik. Jonge vogels hebben bruinachtige randjes aan de kopveren.

Verwarrings­soorten

De roodkeelsaffierkolibrie Hylocharis sapphirina heeft bij het mannetje een violetblauwe keel en een roodbruinere staart. De goudbuiksmaragdkolibrie Chlorostilbon lucidus is kleiner, met een donkerblauwe, gevorkte staart en bij het mannetje een blauwgroen glinsterende keel. De sneeuwbuikamazilia Elliotomyia chionogaster heeft witte onderdelen en een grotendeels donkere snavel.

Leefgebied

Droog bos, galerijbos, savanne met bosjes, struweel, parken en tuinen, van het laagland tot ongeveer 1500 m in de voetheuvels van de Andes. Haalt nectar uit bloeiende bomen en struiken en vangt kleine insecten. Het komvormige nest zit op een tak of twijg, vaak laag.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het laagland van het midden, oosten en zuiden, in de Chaco en in de voetheuvels van de Andes in het zuiden. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het midden en zuiden van Brazilië, Uruguay en het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij bloeiende bomen en struiken langs bosranden, rivieren en in tuinen rond Santa Cruz de la Sierra en in de voetheuvels in het zuiden. Vogels verdedigen vaak een bloeiende boom tegen andere kolibries.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt door de mens veranderd land, zoals parken en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Hylocharis chrysura | (Shaw, 1812)

Shaw beschreef de soort in 1812 als Trochilus chrysurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hylocharis werd in 1831 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam combineert Grieks hulē, 'bos', met kharis, 'schoonheid'. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en oura, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.