Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Goudhaanzanger
Goudhaanzanger | Basileuterus culicivorus
Golden-crowned Warbler | Reinita coronidorada | Pula-pula
De goudhaanzanger is een kleine, levendige zanger van de ondergroei van bergbos, met een gele tot oranje kruinstreep tussen twee zwarte streken. De soort heeft een sterk versnipperd verspreidingsgebied van Mexico tot Argentinië. In het gidsgebied leeft ze in twee gescheiden delen: in het noorden van Colombia en in Bolivia; Ecuador en Peru liggen in het gat daartussen.
Geluid
De roep is een droog, kort tsjek, vaak in reeksen. De zang is een heldere, wat versnellende reeks fluittonen die aan het eind stijgt, ongeveer wie-wie-wie-wie-tsjiewiet.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12,5–13 cm. De kruin heeft een gele tot oranjegele middenstreep, aan weerszijden begrensd door een zwarte streep; daaronder een grijze tot olijfgrijze wenkbrauwstreep en een smalle donkere oogstreep. De bovenzijde is grijsolijf, de onderzijde helder- tot olijfgeel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn valer, met een vage kopstreping en een bruinig waas.
Verwarringssoorten
De roodkapzanger Basileuterus rufifrons in Colombia heeft een kastanjebruine kruin en wangvlek en een witte wenkbrauwstreep. De yungaszanger Basileuterus punctipectus in Bolivia heeft een zwarte wangvlek, een lichte middenkruinstreep en vlekjes op de borst. De dubbelbandzanger Myiothlypis bivittata is groter en olijfkleuriger, met een geelachtige wenkbrauwstreep. De bleekpootzanger Myiothlypis signata mist de zwarte kruinstrepen.
Leefgebied
Ondergroei en middelste laag van vochtig bergbos, bosranden, oud secundair bos en schaduwkoffie, vooral tussen 800 en 2500 m. Leeft in paren en sluit zich vaak aan bij gemengde troepen; zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en twijgen. Het nest is een overkoepeld nest met zijingang op de grond, meestal tegen een helling of berm.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía de Perijá en op de Andeshellingen in het noorden en midden van het land. Bolivia: op de oostelijke Andeshellingen en uitlopers, vooral in Cochabamba, Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela en de tepuis, en van Paraguay en het oosten van Brazilië tot het noorden van Argentinië en Uruguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de ondergroei van bergbos naar de stijgende fluitreeks en volg gemengde troepen langs bospaden; in Bolivia bijvoorbeeld in de bossen van de oostelijke uitlopers ten westen van Santa Cruz.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in deze soortbegrenzing; de vormen waaruit ze bestaat gelden als niet bedreigd. Sommige indelingen splitsen de noordelijke en zuidelijke vormen af als aparte soorten. Plaatselijk vrij algemeen; verdraagt secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Basileuterus culicivorus | (Deppe, 1830)
Deppe beschreef de soort in 1830 als Sylvia culicivora; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Basileuterus werd in 1848 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam is een Oudgriekse vogelnaam, basileuteros, 'koninklijker'. De soortnaam komt van Latijn culex, 'mug', en vorare, 'verslinden', dus 'muggeneter'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Xalapa, Veracruz, Mexico.