Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Roodkapzanger

Roodkapzanger | Basileuterus rufifrons

Rufous-capped Warbler | Chipe gorra rufa | Pula-pula-de-boné-ruivo

De roodkapzanger is een zanger van struikgewas en bosranden met een kastanjebruine kruin en wangvlek, een witte wenkbrauwstreep en een heldergele keel. Hij houdt zijn vrij lange staart vaak schuin omhoog en beweegt er voortdurend mee. In het gidsgebied komt hij alleen in Colombia voor; de vogels daar behoren tot de zuidelijke groep die in sommige indelingen als aparte soort, Basileuterus delattrii, wordt behandeld.

Roodkapzanger (Basileuterus rufifrons)
Foto: ALAN SCHMIERER from southeast AZ, USA — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een droog tsjik of tsjep, vaak herhaald. De zang is een snelle, iets versnellende reeks heldere, tjilpende tonen, ongeveer tsjip-tsjip-tsjewie-tsjewie-tsjiew.

Luister: ZangXC1184330

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een vrij lange staart die vaak opgewipt wordt gehouden. Kruin en wangvlek zijn kastanjebruin, gescheiden door een brede witte wenkbrauwstreep; tussen oog en snavel een smalle donkere streep. De bovenzijde is olijfgroen, keel en borst zijn heldergeel, buik en flanken olijfgeel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn valer, met een olijfbruine kop en weinig kastanjebruin.

Verwarrings­soorten

De goudhaanzanger Basileuterus culicivorus heeft een gele tot oranje kruinstreep tussen twee zwarte streken en geen kastanjebruine wangvlek. De goudkruinzanger Myiothlypis coronata heeft een roodbruine kruinstreep met zwarte randen en een grijze kop, en leeft hoger, in nevelwoud. De driestreepzanger Basileuterus tristriatus heeft een zwart-licht gestreepte kop en een zwarte wangvlek.

Leefgebied

Struikgewas, bosranden, ondergroei van droog tot vochtig open bos, verruigde cultuurgrond en schaduwkoffie, vooral tussen 400 en 2000 m. Zoekt in paren of kleine groepjes laag in de begroeiing naar insecten, soms in gemengde troepen. Het nest is een overkoepeld nest met zijingang op of vlak boven de grond, verborgen in gras op een helling.

Verspreiding en trek

Colombia: in de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía de Perijá en op de hellingen van de Andes in het noorden en midden van het land, ook in de drogere delen van de dalen van de Cauca en de Magdalena. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico via Midden-Amerika tot Panama en in het noorden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struikgewas langs wegen en in koffieplantages op de lagere hellingen rond de Sierra Nevada de Santa Marta of in de Andesdalen; let op een kleine gele zanger die met opgewipte staart laag door de begroeiing beweegt en vaak roept.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze soortbegrenzing; de vormen waaruit ze bestaat gelden als niet bedreigd. De soort verdraagt verstoorde, halfopen begroeiing en is in geschikt terrein vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Basileuterus rufifrons | (Swainson, 1838)

Swainson beschreef de soort in 1838 als Setophaga rufifrons; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Basileuterus werd in 1848 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam is een Oudgriekse vogelnaam, basileuteros, 'koninklijker'. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en frons, 'voorhoofd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.