Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Goudkruinzanger

Goudkruinzanger | Myiothlypis coronata

Russet-crowned Warbler | Reinita coronirrojiza | Pula-pula-de-coroa-ruiva

De goudkruinzanger is een van de meest verbreide zangers van het bergbos in de Andes, van Venezuela tot Bolivia. Hij leeft in de ondergroei van nevelwoud en hoger bergbos, meestal in paren die met gemengde groepen meetrekken, en de paren zingen vaak in duet.

Goudkruinzanger (Myiothlypis coronata)
Foto: Mike's Birds from Riverside, CA, US — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een luide, stijgende reeks tonen die eindigt in een scherpe, explosieve afsluiting; paren zingen vaak in duet. De roep is een droog, scherp tsjek.

Luister: ZangXC1073331

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–14,5 cm, vrij stevig, met een vrij lange staart. De kop is grijs, met een roodbruine tot oranjebruine kruinstreep die aan weerszijden door een zwarte band is begrensd, en een zwarte oogstreep. De bovendelen zijn olijfgroen. In het grootste deel van het gidsgebied zijn de onderdelen geel; vogels van de westflank in het zuidwesten van Colombia en het westen van Ecuador hebben een grijze keel en borst en een witachtige tot lichtgele buik. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer en bruiniger, met een vagere kopkleuring.

Verwarrings­soorten

De driestreepzanger Basileuterus tristriatus is kleiner, met bleke en zwarte kopstrepen zonder roodbruin en een zwarte oorvlek. De bonapartes zanger Myiothlypis luteoviridis heeft een olijfgroene kop zonder kruinstreep en een gele wenkbrauwstreep. De zwartkuifzanger Myiothlypis nigrocristata heeft een zwarte kruin en een gele teugelstreep. De grijskeelzanger Myiothlypis cinereicollis in het noordoosten van Colombia heeft een gele kruinstreep en leeft lager.

Leefgebied

Ondergroei van nevelwoud en hoger bergbos, ook bosranden, bamboe en hoog struikgewas, vooral tussen 1500 en 3000 m, plaatselijk lager of hoger. Zoekt in paren, vaak met gemengde groepen, insecten in de lagere begroeiing. Het nest is een overkoepeld nest op de grond, vaak in een talud of tussen wortels.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie Andesketens. Ecuador: op beide Andesflanken. Peru: langs de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land, in het noorden ook op de westflank. Bolivia: in de Yungas van La Paz en Cochabamba en de bergbossen van het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in nevelwoud langs wegen en paden op het luide duet uit de dichte ondergroei. De vogels komen vaak kort te voorschijn aan de rand van bamboe of struikgewas, meestal samen met een gemengde groep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een grote verspreiding en is in geschikt bergbos vrij algemeen; ze verdraagt bosranden en oud secundair bos, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Myiothlypis coronata | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Myiodioctes coronatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiothlypis werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met thlupis, een niet geïdentificeerd klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn coronatus, 'gekroond', naar de roodbruine kruinstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chanchamayo-vallei, Junín, Peru.