Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Goudkopmanakin
Goudkopmanakin | Ceratopipra erythrocephala
Golden-headed Manakin | Saltarín cabecidorado | Cabeça-de-ouro
De goudkopmanakin is een kleine, zwarte manakin met een goudgele kop, van vochtig laaglandbos ten noorden van de Amazone. Mannetjes baltsen in groepen in de middenlaag, met snelle vluchten heen en weer tussen takken, zoemende roepen en knappende geluiden. Ten zuiden van de Amazone wordt hij vervangen door de roodkopmanakin.
Geluid
Een hoge, zoemende roep, ongeveer zieet, en een snelle reeks op- en neergaande tonen die eindigt in scherpe tikken, ongeveer pu-ruu-rie-rie-tik-tik. Bij de balts ook knappende vleugelgeluiden.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9 cm, met een korte staart. Het mannetje is glanzend zwart met een goudgele kop; de dijen zijn rood en wit. De iris is witachtig, de snavel licht. Het vrouwtje is olijfgroen, onder iets lichter, met een lichte snavel. Jonge mannetjes zijn groen, met de eerste gele veren op de kop.
Verwarringssoorten
De roodkopmanakin Ceratopipra rubrocapilla heeft een rode kop en leeft ten zuiden van de Amazone en de Marañón. De geelbroekmanakin Ceratopipra mentalis heeft een rode kop en gele dijen en leeft ten westen van de Andes. De rondstaartmanakin Ceratopipra chloromeros is groter, met een rode kop, gele dijen en een langere, afgeronde staart, en leeft in het midden en zuiden van Peru. Vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar; de plaats en een mannetje in de buurt helpen.
Leefgebied
De middenlaag van vochtig laaglandbos op terra firme, van oud secundair bos en bosranden, ook van overstromingsbos, tot ruwweg 1000 m, plaatselijk hoger. Eet vooral kleine vruchten en insecten. Mannetjes baltsen in groepen van enkele vogels op takken enkele meters boven de grond. Het nest is een klein komnestje in een vork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het noorden, in de Magdalenavallei en in het laagland ten oosten van de Andes. In Ecuador in het oostelijke laagland en de uitlopers. In Peru in het noorden, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama, Venezuela, Trinidad, de Guyana's en het noorden van Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de middenlaag van laaglandbos naar zoemende roepen en knappende geluiden; de baltsplaatsen worden vaak jaren achtereen gebruikt. In bomen en struiken met rijpe vruchten zijn ook vrouwtjes te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot en de soort verdraagt secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Ceratopipra erythrocephala | (Linnaeus, 1758) (GBIF: Pipra erythrocephala)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als [Parus] erythrocephalus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ceratopipra werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks keras, 'hoorn', met de geslachtsnaam Pipra (manakins), naar de hoornachtige kopveren van de typesoort. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en kephalē, 'kop', ondanks de goudgele kop van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.