Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Roodkopmanakin
Roodkopmanakin | Ceratopipra rubrocapilla
Red-headed Manakin | Saltarín cabecirrojo | Cabeça-encarnada
De roodkopmanakin is een kleine, zwarte manakin met een rode kop, van vochtig laaglandbos ten zuiden van de Amazone. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de goudkopmanakin en baltst op vergelijkbare wijze in groepen in de middenlaag. In het gidsgebied leeft hij in het oosten van Peru en het noorden van Bolivia.
Geluid
Een scherp tsik en een zoemende, dalende roep, ongeveer dzieuw. Bij de balts knappende vleugelgeluiden.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een korte staart. Het mannetje is glanzend zwart, met een scharlakenrode kop en nek; de dijen zijn rood en wit. De iris is witachtig. Het vrouwtje is olijfgroen, onder lichter en wat grijzer. Jonge mannetjes zijn groen met de eerste rode veren op de kop.
Verwarringssoorten
De rondstaartmanakin Ceratopipra chloromeros is groter, met gele dijen en een langere, afgeronde staart, en leeft vaker in de uitlopers. De goudkopmanakin Ceratopipra erythrocephala heeft een goudgele kop en leeft ten noorden van de Amazone en de Marañón. Het mannetje van de bandstaartmanakin Pipra fasciicauda heeft een rode kruin en borst, een gele buik en een witte band in de staart. Vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar.
Leefgebied
De middenlaag van vochtig laaglandbos op terra firme en van oud secundair bos, ook bosranden en overstromingsbos, tot ruwweg 1000 m in de uitlopers. Eet vooral kleine vruchten en insecten. Mannetjes baltsen in losse groepen op takken in de middenlaag. Het nest is een klein komnestje in een vork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in het oostelijke laagland ten zuiden van de Amazone en de Marañón, naar het zuiden tot in Madre de Dios. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Amazonisch Brazilië ten zuiden van de Amazone en in het Atlantisch Woud van Oost-Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek op bospaden in het laagland van Oost-Peru en Noord-Bolivia naar baltsende mannetjes in de middenlaag; het knappen en zoemen verraadt de baltsplaats.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; in het Atlantisch Woud is de stand door bosverlies afgenomen.
Wetenschappelijke naam
Ceratopipra rubrocapilla | (Temminck, 1821) (GBIF: Pipra rubrocapilla)
Temminck beschreef de soort in 1821 als Pipra rubro-capilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ceratopipra werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks keras, 'hoorn', met de geslachtsnaam Pipra (manakins), naar de hoornachtige kopveren van de typesoort. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', en capillus, 'hoofdhaar': met rode kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.