Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Rondstaartmanakin

Rondstaartmanakin | Ceratopipra chloromeros

Round-tailed Manakin | Saltarín coliredondo | Dançarino-de-cauda-redonda

De rondstaartmanakin is de grootste van de zwarte manakins met een rode kop in het gidsgebied, met een iets langere, afgeronde staart en gele dijen. Hij leeft in vochtig bos in het laagland en de uitlopers van Peru en Bolivia. Mannetjes baltsen in groepen in de middenlaag, met knappende vleugelgeluiden.

Rondstaartmanakin (Ceratopipra chloromeros)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een scherp tsik en zoemende roepen, bij de balts begeleid door knappende vleugelgeluiden.

Luister: ZangXC609930

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een iets langere, afgeronde staart. Het mannetje is zwart, met een scharlakenrode kruin en nek en gele dijen. De iris is witachtig. Het vrouwtje is olijfgroen, onder lichter, en groter dan vrouwtjes van verwante soorten. Jonge mannetjes zijn groen met de eerste rode veren op de kop.

Verwarrings­soorten

De roodkopmanakin Ceratopipra rubrocapilla is kleiner, met rood met witte dijen en een kortere, rechte staart. De goudkopmanakin Ceratopipra erythrocephala heeft een goudgele kop en leeft verder naar het noorden. Het mannetje van de bandstaartmanakin Pipra fasciicauda heeft een gele buik en een witte band in de staart. Vrouwtjes lijken op die van de roodkopmanakin, maar zijn groter, met een langere staart.

Leefgebied

De middenlaag van vochtig laagland- en voetheuvelbos, ook van halfvochtig bos, oud secundair bos en bosranden, tot ruwweg 1400 m. Eet kleine vruchten en insecten. Mannetjes baltsen in groepen op takken in de middenlaag. Het nest is een klein komnestje in een vork.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het midden en zuiden van het oostelijke laagland en de uitlopers, van Huánuco en Pasco tot Madre de Dios en Puno. In Bolivia in het noorden en midden, in het laagland en de uitlopers van La Paz, Beni, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië, vooral in Acre.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de uitlopers en het aangrenzende laagland van Zuidoost-Peru en Noord-Bolivia langs bospaden naar baltsende mannetjes in de middenlaag; het knappen van de vleugels wijst de baltsplaats aan.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is middelgroot en nog grotendeels bebost.

Wetenschappelijke naam

Ceratopipra chloromeros | (Tschudi, 1844) (GBIF: Pipra chloromeros)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als P[ipra] chloromeros; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ceratopipra werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks keras, 'hoorn', met de geslachtsnaam Pipra (manakins), naar de hoornachtige kopveren van de typesoort. De soortnaam komt van Grieks khlōros, 'groen, geelgroen', en mēros, 'dij', naar de gekleurde dijen van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vitoc-vallei, Junín, Peru.