Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Goudkraagmanakin
Goudkraagmanakin | Manacus vitellinus
Golden-collared Manakin | Saltarín cuellidorado | Rendeira-de-colar-dourado
De goudkraagmanakin is een manakin van het laagland van Panama en het noordwesten van Colombia. Het mannetje heeft een goudgele kraag en baltst samen met andere mannetjes op de bosbodem, waarbij de vleugels luide knallen geven. De vleugelgeluiden en de snelle baltsbewegingen van deze soort zijn uitgebreid onderzocht.
Geluid
Bij de balts luide, knallende klak-geluiden van de vleugels, die ver door het bos dragen, en een snorrend geluid bij het heen en weer vliegen tussen dunne stammetjes; daarnaast een hoog tsjiew.
Opname: David Monroy Rengifo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, gedrongen, met een korte staart en oranje poten. Het mannetje heeft een zwarte kruin, zwarte vleugels en staart en een zwarte band over de rug; keel, kraag en bovenrug zijn goudgeel, de keelveren worden bij de balts als een baardje uitgezet; de onderdelen zijn olijfgroen. Het vrouwtje is egaal olijfgroen, met een lichtere, geelachtige buik en oranje poten. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De bonte manakin Manacus manacus heeft bij het mannetje een witte keel en kraag en een grijze buik; hij leeft elders in het gidsgebied, ook in het westen van Ecuador. De oranjekraagmanakin Manacus aurantiacus heeft een oranje kraag en leeft in Costa Rica en West-Panama. Het vrouwtje van de geelbroekmanakin Ceratopipra mentalis heeft geen oranje poten en een donkerder oog.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos, secundair bos, bosranden en dicht struikgewas, tot ongeveer 1000 m. Eet vooral kleine vruchten en daarnaast insecten. Mannetjes baltsen in groepen dicht bij elkaar, elk op een klein, kaalgeveegd plekje op de bosbodem. Het nest is een ondiep kommetje laag in de vegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het noordwesten: het Pacifische laagland van de Chocó zuidwaarts langs de kust, en het laagland van Córdoba en het noorden van Antioquia. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In secundair bos en bosranden in de Chocó en in het noorden van Antioquia. Het knallen van baltsende mannetjes is vaak het eerste teken; volg het geluid naar de onderlaag.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en bosranden goed.
Wetenschappelijke naam
Manacus vitellinus | (Gould, 1843)
Gould beschreef de soort in 1843 als Pipra vitellina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Manacus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Nederlands manneken, 'mooi klein ding'; daarvan komt ook het woord 'manakin'. De soortnaam is Latijn vitellinus, 'eigeel', van vitellus, 'eidooier', naar de goudgele kraag. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panama-Stad, Panama.