Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Oranjekraagmanakin

Oranjekraagmanakin | Manacus aurantiacus

Orange-collared Manakin | Saltarín cuellinaranja | Rendeira-de-colar-laranja

De oranjekraagmanakin is een manakin van het Pacifische laagland van Costa Rica en het westen van Panama. In het gidsgebied komt hij niet voor; hij staat in deze gids als naaste verwant van de goudkraagmanakin. Mannetjes baltsen in groepen op de bosbodem en maken daarbij luide, knallende geluiden met de vleugels.

Oranjekraagmanakin (Manacus aurantiacus)
Foto: lwolfartist — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Bij de balts luide, knallende klik- en snap-geluiden van de vleugels en een snorrend geluid in de vlucht; daarnaast een hoog tsjiep.

Luister: ZangXC723136

Opname: Asociación Ambiental Finca Cántaros — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, gedrongen, met een korte staart en oranje poten. Het mannetje heeft een zwarte kruin, zwarte vleugels en een zwarte band over de rug; keel, kraag en bovenrug zijn fel oranje, onderrug en buik olijfgroen. Het vrouwtje is egaal olijfgroen, met een lichtere, geelachtige buik en oranje poten.

Verwarrings­soorten

De goudkraagmanakin Manacus vitellinus heeft bij het mannetje een goudgele in plaats van oranje kraag en leeft verder oostelijk, in Panama en Colombia. De withalsmanakin Manacus candei heeft een witte kraag en een gele buik en leeft aan de Caribische kant van Midden-Amerika. De vrouwtjes van deze soorten lijken sterk op elkaar.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos, secundair bos, bosranden en struikgewas, ook in plantages, tot ongeveer 1000 m. Eet vooral kleine vruchten en daarnaast insecten. Mannetjes baltsen op kleine, kaalgeveegde plekjes op de bosbodem.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Komt in het gidsgebied niet voor; er zijn geen waarnemingen bekend uit Colombia, Ecuador, Peru of Bolivia. Het verspreidingsgebied ligt aan de Pacifische kant van Costa Rica en het westen van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Alleen buiten het gidsgebied te vinden, bijvoorbeeld in het laaglandbos van het zuidwesten van Costa Rica. Het knallen van baltsende mannetjes is vaak het eerste teken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en bosranden, maar is afhankelijk van bosresten in een sterk ontgonnen landschap.

Wetenschappelijke naam

Manacus aurantiacus | (Salvin, 1870)

Salvin beschreef de soort in 1870 als Chiromachaeris aurantiaca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Manacus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Nederlands manneken, 'mooi klein ding'; daarvan komt ook het woord 'manakin'. De soortnaam is Nieuwlatijn aurantiacus, 'oranje', naar de oranje kraag van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chiriquí, Panama.