Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Bonte manakin
Bonte manakin | Manacus manacus
White-bearded Manakin | Saltarín barbiblanco | Rendeira
De bonte manakin is een zwart-witte manakin van bosranden en secundair bos in het laagland. Mannetjes baltsen in groepen op kleine, kaalgeveegde plekjes op de bosbodem, waar ze tussen dunne stammetjes heen en weer springen. Daarbij maken ze met de vleugels luide knallen en ratels, die van ver te horen zijn.
Geluid
Een scherpe knal uit de vleugels, als een klappertje, vaak in reeksen, en een ratelend rrrrr in de vlucht. De roep is een helder tsjie-poe of een gerold pirr.
Opname: Miguel Angelo Biz — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, gedrongen, met een korte staart en oranje poten. Het mannetje heeft een zwarte kruin, rug, vleugels en staart en een witte keel en kraag; de keelveren worden bij de balts als een baardje naar voren gezet. Stuit grijs, onderdelen wit, naar de buik toe grijzig. Het vrouwtje is olijfgroen, van onder wat lichter met een gelig waas op de buik, en heeft eveneens oranje poten. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De goudkraagmanakin Manacus vitellinus heeft bij het mannetje een gele in plaats van witte keel en kraag; hij leeft in het noordwesten van Colombia, waar beide soorten elkaar raken en plaatselijk bastaarden voorkomen. Vrouwtjes van andere manakins, zoals de witkruinmanakin Pseudopipra pipra en de goudkopmanakin Ceratopipra erythrocephala, hebben donkere of grijze poten in plaats van oranje.
Leefgebied
Secundair bos, bosranden, dicht struikgewas langs rivieren, oude cacao- en koffieaanplant en de rand van várzea, van zeeniveau tot ongeveer 1000 m. Leeft in de ondergroei en eet vooral kleine vruchten, aangevuld met insecten. Het nest is een ondiep komje, laag in een vork van een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wijdverbreid in het laagland ten oosten van de Andes, in de Magdalenavallei, het Caribische laagland en in het zuidwesten aan de Pacifische kant; in het noordwesten vervangen door de goudkraagmanakin. Ecuador: aan beide zijden van de Andes in het laagland, in het westen zuidwaarts tot ongeveer El Oro. Peru: in het laagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het noorden en oosten van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Venezuela en de Guyana's tot Paraguay en het noordoosten van Argentinië, en op Trinidad.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs bosranden en in verruigd secundair bos naar het knallen van de vleugels; dat leidt je naar een baltsplaats. Mannetjes zijn er het grootste deel van de ochtend actief en laten zich op korte afstand zien.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en algemeen, en profiteert deels van secundair bos en bosranden.
Wetenschappelijke naam
Manacus manacus | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Pipra] manacus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Manacus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Nederlands manneken, 'mooi klein ding'; daarvan komt ook het woord 'manakin'. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam, van Nederlands manneken, 'mooi klein ding'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.