Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Draadmanakin

Draadmanakin | Pipra filicauda

Wire-tailed Manakin | Saltarín cola de alambre | Rabo-de-arame

De draadmanakin dankt zijn naam aan de staartpennen, waarvan de schachten uitlopen in lange, kale draden. Het mannetje is rood, geel en zwart en heeft een witte iris. Bij de balts strijkt hij met de staartdraden langs de kin van het vrouwtje.

Draadmanakin (Pipra filicauda)
Foto: Juniorgirotto — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een nasaal, dalend iieuw of kwieeuw, en een korte, droge triller. Bij de balts zoemende vleugelgeluiden.

Luister: ZangXC595507

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, inclusief de staartdraden van ongeveer 4–5 cm bij het mannetje. Het mannetje heeft een scharlakenrode kruin en nek, een zwarte rug, vleugels en staart, en een heldergeel voorhoofd, gezicht en onderdelen. De iris is wit. Het vrouwtje is olijfgroen, van onder lichter met een gele buik, heeft een lichte iris en kortere staartdraden. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje en krijgen eerst rode veren op de kop.

Verwarrings­soorten

De bandstaartmanakin Pipra fasciicauda heeft geen staartdraden maar een witte band in de staart, en meer rood op borst en kop; hij leeft verder naar het zuiden, en waar beide elkaar in Peru raken komen bastaarden voor. Vrouwtjes van andere manakins hebben een donkere iris en geen staartdraden. Het vrouwtje van de bonte manakin Manacus manacus heeft oranje poten.

Leefgebied

Várzea en ander bos langs rivieren, moerasbos, galerijbos in de llanos en de onderste etage van vochtig laaglandbos, ook oud secundair bos, meestal onder 500 m, plaatselijk hoger. Leeft in de ondergroei en de middelste etage en eet kleine vruchten en insecten. Mannetjes baltsen elk op een eigen zitplaats, verspreid over een deel van het bos.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes, in de llanos en Amazonia. Ecuador: in het oostelijke laagland. Peru: in het noordoosten, vooral ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela en het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs rivieroevers en in várzea op lage hoogte. Het nasale iieuw verraadt het mannetje, dat vaak lang op dezelfde zitplaats in de ondergroei zit.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Pipra filicauda | Spix, 1825

Spix beschreef de soort in 1825 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pipra werd in 1764 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks pipra, een naam die Aristoteles en andere Griekse auteurs gebruikten voor een kleine vogel; welke soort ze bedoelden is onduidelijk. De soortnaam komt van Latijn filum, 'draad', en cauda, 'staart', naar de draadvormige staartpennen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo de Olivença, Amazonas, Brazilië.