Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Goudkraagtangare
Goudkraagtangare | Iridosornis jelskii
Golden-collared Tanager | Tangara de Jelski | Sanhaço-de-colar-dourado
De goudkraagtangare is een blauwe tangare met een zwart masker en een goudgele band om de kop uit het hoogste bergbos van Peru en Bolivia. Hij leeft laag in het dwergbos en struikgewas bij de boomgrens. Verder naar het noorden wordt hij vervangen door de goudkruintangare.
Geluid
Weinig vocaal; geeft hoge, dunne tsiet-roepjes en een zacht getsjilp in een gemengde groep. Een zang is weinig beschreven.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15 cm, met een korte, stevige, zwarte snavel. Voorhoofd, gezicht en keel vormen een zwart masker, omgeven door een goudgele band die van achter het oog naar de nek loopt. Kruin, rug, vleugels en staart zijn blauw. Borst en buik zijn roestbruin tot kastanjebruin. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder duidelijke gele band.
Verwarringssoorten
De goudbandtangare Iridosornis reinhardti heeft ook een zwarte kop met een gele band over de nek, maar blauwe onderdelen, en leeft meestal iets lager. De goudkruintangare Iridosornis rufivertex heeft een goudgele kruinvlek en blauwe onderdelen, en komt niet in hetzelfde gebied voor. De geelkeeltangare Iridosornis analis heeft een gele keel en leeft lager op de oostflank. De blauwrugbergtangare Buthraupis montana is veel groter, met gele onderdelen.
Leefgebied
Dwergbos, bemost hooggelegen bergbos, struikgewas en Polylepis-bosjes bij de boomgrens, ruwweg tussen 2800 en 3700 m. Leeft in paartjes of kleine groepjes, vaak in gemengde groepen met andere tangaren en berghoningkruipers, en zoekt insecten en vruchten laag in dichte begroeiing. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru in de Andes van het midden en zuiden, vooral op de oostflank, van La Libertad en Huánuco zuidwaarts tot in Puno. In Bolivia op de oostflank in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs de bovenste bosrand bij de boomgrens, bijvoorbeeld rond Wayqecha en Acjanaco op de weg naar Manu in Peru of op de hoge wegen in de Yungas van La Paz in Bolivia. Let in gemengde groepen in het dwergbos op een kleine, blauwe tangare met een zwart masker.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied bij de boomgrens wordt plaatselijk aangetast door branden en begrazing.
Wetenschappelijke naam
Iridosornis jelskii | Cabanis, 1873
Cabanis beschreef de soort in 1873 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Iridosornis werd in 1844 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van Grieks iris, 'regenboog', en ornis, 'vogel', dus 'regenboogvogel'. De soortnaam eert Konstanty Jelski (1837–1896), een Poolse zoöloog die in Frans-Guyana en Peru verzamelde en het museum van Antonio Raimondi in Lima beheerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.