Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Goudstuitattila
Goudstuitattila | Attila spadiceus
Bright-rumped Attila | Atila polimorfo | Capitão-de-saíra-amarelo
De goudstuitattila is de meest verbreide attila van het gidsgebied, aanwezig in vochtig bos aan beide zijden van de Andes. Hij komt voor in een grijze, olijfkleurige en rosse vorm, maar heeft altijd een gele stuit en een gestreepte borst. Zijn luide, oplopende fluitzang is een van de vaste geluiden van het laaglandbos.
Geluid
Een luide reeks gefloten tweetonige frasen die steeds harder en sneller worden en eindigen met een dalende toon, ongeveer bie-ruw, bie-ruw, bie-ruw, bie-RUW, bie-reeuw. Zingt veel, ook midden op de dag, vanaf een verborgen zitplaats in de middelste etage.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een grote kop, een zware, gehaakte snavel met lichte basis en een rode tot oranje iris. De bovendelen variëren van olijfgroen tot grijs of roodbruin; de stuit is helder geel tot okergeel. Keel en borst zijn geelachtig of grijzig met donkere strepen, de buik is witachtig tot lichtgeel. Op de vleugel twee vage, lichte vleugelstrepen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De okerattila Attila torridus van het westelijk laagland is egaal kaneel-oker, zonder strepen op de borst. De geelbuikattila Attila citriniventris van het oostelijk laagland heeft een grijze kop, een rosse rug en een egaal gele buik. De kaneelattila Attila cinnamomeus en de roestattila Attila bolivianus zijn egaal rossig en ongestreept. Myiarchus-tirannen zoals de donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer zijn slanker, met een donkere iris en zonder gele stuit.
Leefgebied
Vochtig laagland- en heuvelbos, bosranden, oud secundair bos en schaduwrijke plantages, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Zit lang stil in de middelste etage en grijpt grote insecten, spinnen, kleine kikkers en hagedissen. Het nest is een kom van mos en vezels in een holte in een boomstam, een epifyt of een steile oever.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: verbreid in het Pacifisch laagland, het noorden, de Magdalenavallei en het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het westelijk en het oostelijk laagland en de voetheuvels. Peru: in het noordwesten (Tumbes) en in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. Bolivia: in het laagland en de Yungas-voetheuvels van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië en het Atlantisch bos.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg de luide fluitreeks naar de middelste etage van bosranden en zoek naar een rechtop zittende vogel met een gele stuit; hij beweegt weinig en zit vaak achter bladeren.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en verdraagt oud secundair bos en schaduwplantages, maar verdwijnt waar het bos geheel wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Attila spadiceus | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als [Muscicapa] spadicea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Attila werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam verwijst naar Attila de Hun, die in de 5e eeuw Rome en Orléans aanviel. De soortnaam komt van Latijn spadiceus, 'dadelbruin, kastanjebruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.