Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Roestattila

Roestattila | Attila bolivianus

White-eyed Attila | Atila ojiblanco | Bate-pára

De roestattila is een egaal kaneelrosse attila van rivierbossen in het zuidwesten van Amazonië. Kenmerkend is de lichte, bijna witte iris, die hem van de andere rosse attila's onderscheidt. Hij zit rechtop en lang stil in de middelste etage en laat vooral van zich horen door zijn luide fluitreeksen.

Roestattila (Attila bolivianus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks luide, heldere fluittonen die in toonhoogte en sterkte toeneemt en eindigt met een dalende toon, ongeveer wiew-wiew-wiew-WIEW-wieeuw; trager en voller dan de zang van de goudstuitattila. Zingt vaak in de vroege ochtend vanaf een verborgen zitplaats.

Luister: ZangXC884424

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met een zware, aan de punt gehaakte snavel en een tamelijk lange staart. Vrijwel het hele kleed is kaneelrood; kruin en wangen zijn iets donkerder en bruiner, de stuit en de onderdelen lichter kaneel. De slagpennen zijn donkerbruin met rosse randen. De iris is wit tot lichtgrijs, de snavel donker met een lichtere basis van de ondersnavel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een donkerder iris.

Verwarrings­soorten

De kaneelattila Attila cinnamomeus is zeer gelijkend, maar heeft een donkere iris, zwartachtige slagpennen en een lichtere, okerkleurige buik; hij leeft in moerasbos en várzea langs de Amazone. De grijze treurtiran Rhytipterna simplex is grijs en heeft een slankere snavel. De goudstuitattila Attila spadiceus heeft een gestreepte borst en een gele stuit. De rosse vorm van de geelbuikattila Attila citriniventris heeft een grijze kop en een gele buik.

Leefgebied

Várzea, rivierbegeleidend bos, bos op rivierduinen en galerijbos, in Bolivia ook bosjes in natte savanne; vooral in het laagland onder 500 m. Zoekt in de middelste en bovenste etage naar grote insecten, kikkers en hagedissen, die hij van bladeren en takken grijpt. Over het nest is weinig bekend.

Verspreiding en trek

Peru: in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in het midden en zuiden (Ucayali, Madre de Dios), noordelijk tot langs de Amazone. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten (Pando, Beni, Santa Cruz). In Colombia en Ecuador hooguit uiterst plaatselijk in het zuidoosten; zekere meldingen zijn schaars. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in westelijk en centraal Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs rivieren en oxbow-meren naar de luide fluitreeks en zoek de vogel daarna in de middelste etage van het oeverbos; hij blijft vaak lang op dezelfde tak zitten.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied; het oeverbos waarin hij leeft wordt plaatselijk gekapt.

Wetenschappelijke naam

Attila bolivianus | de Lafresnaye, 1848

De Lafresnaye beschreef de soort in 1848 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Attila werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam verwijst naar Attila de Hun, die in de 5e eeuw Rome en Orléans aanviel. De soortnaam verwijst naar Bolivia, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Guarayos, Santa Cruz, Bolivia.