Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Goudtiran

Goudtiran | Myiophobus flavicans

Flavescent Flycatcher | Mosquerito flavescente | Filipe-amarelado

De goudtiran is een kleine, olijfgroen en gele tiran van het bergregenwoud van de noordelijke en centrale Andes. Hij leeft in de lagere en middelste etages van het bos en valt op door de gele bril rond het oog. Van de Myiophobus-tirannen in het gidsgebied leeft hij het hoogst.

Goudtiran (Myiophobus flavicans)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, dunne tsip-roepjes en een korte, snelle reeks scherpe tonen zoals tsi-tsi-tsi-tsit.

Luister: ZangXC1174888

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm, met een korte, platte snavel met een lichte ondersnavel. De bovendelen zijn olijfgroen, met een gele teugel en een gebroken gele oogring die samen een bril vormen. De onderdelen zijn geel, met een olijfkleurige waas op de borst. De vleugels hebben twee okergele vleugelstrepen. Mannetjes hebben een verborgen geeloranje kruinvlek. Jonge vogels zijn doffer, met lichtere vleugelstrepen.

Verwarrings­soorten

De oranjekuiftiran Myiophobus phoenicomitra is kleiner en donkerder, met een zwakkere bril, en leeft lager in de voetheuvels. De roraimatiran Myiophobus roraimae is bruiner, met roodbruine vleugelstrepen. De roesttiran Myiophobus fasciatus is bruin, met een gestreepte borst, en leeft in open struweel. De olijfkuiftiran Myiophobus cryptoxanthus heeft een bruinolijf gestreepte borst en leeft lager op de oostflank.

Leefgebied

Vochtig bergregenwoud en nevelwoud, vooral in de onder- en middenetage, bosranden en oud secundair bos, ruwweg tussen 1300 en 2800 m. Zit stil op een tak en vangt insecten met korte vluchten naar bladeren of in de lucht; vaak in gemengde groepen. Het nest is een kleine kom, laag in de vegetatie of tegen een begroeide oever.

Verspreiding en trek

Colombia: in alle drie de Andesketens. Ecuador: op beide hellingen van de Andes. Peru: op de oostflank van de Andes, zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in de lagere etage van nevelwoud op een kleine, gele tiran met een gele bril die stil zit en plotseling uitvalt naar een insect; hij sluit zich vaak aan bij gemengde groepen langs bospaden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bergbos, maar verdraagt bosranden en secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Myiophobus flavicans | (Sclater, 1861)

Sclater beschreef de soort in 1861 als Myiobius flavicans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiophobus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en phobos, 'schrik, angst'. De soortnaam komt van Latijn flavicans, 'geelachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pallatanga, Chimborazo, Ecuador.