Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Oranjekuiftiran
Oranjekuiftiran | Myiophobus phoenicomitra
Orange-crested Flycatcher | Mosquerito crestinaranja | Filipe-de-crista-laranja
De oranjekuiftiran is een kleine, olijfgroene tiran van het vochtige voetheuvelbos aan weerszijden van de Andes in Colombia en Ecuador. Het mannetje heeft een oranje kruinvlek die meestal verborgen blijft. Hij leeft in de middenetage van het bos en is meest bekend van de randen van bos langs wegen en rivieren.
Geluid
Een hoog, scherp tsip of psit en een kort, droog gesputter.
Opname: Bram Vogels — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een korte, brede snavel met een lichte ondersnavel. De bovendelen zijn donker olijfgroen, met een smalle, onduidelijke gele oogring. De onderdelen zijn geel, met een olijfkleurige waas op borst en flanken. De vleugels hebben twee zwakke, okerkleurige vleugelstrepen. Het mannetje heeft een verborgen oranje kruinvlek, die bij het vrouwtje ontbreekt.
Verwarringssoorten
De goudtiran Myiophobus flavicans is groter en geler, met een duidelijker gele bril, en leeft hoger in het nevelwoud. De roraimatiran Myiophobus roraimae is bruiner, met roodbruine vleugelstrepen. De olijfkuiftiran Myiophobus cryptoxanthus heeft een bruinolijf gestreepte borst en leeft in halfopen terrein op de oostflank.
Leefgebied
Vochtig voetheuvelbos en lager bergregenwoud, vooral in de middenetage en aan bosranden, ruwweg tussen 500 en 1600 m. Vangt insecten met korte vluchten vanaf een tak en sluit zich aan bij gemengde groepen. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: op de Pacifische helling van de Westelijke Andes en op de oostflank van de Oostelijke Andes. Ecuador: op beide hellingen van de Andes. Peru: alleen plaatselijk in het noorden, op de oostflank. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Het verspreidingsgebied ligt grotendeels binnen het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs wegen door voetheuvelbos, zoals op de Pacifische helling van Noordwest-Ecuador, en volg gemengde groepen in de middenetage.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Het voetheuvelbos aan de Pacifische kant is sterk ontbost, wat de soort plaatselijk kwetsbaar maakt.
Wetenschappelijke naam
Myiophobus phoenicomitra | (Taczanowski & Berlepsch, 1885)
Taczanowski & Berlepsch beschreef de soort in 1885 als Myiobius phoenicomitra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiophobus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en phobos, 'schrik, angst'. De soortnaam komt van Grieks phoinix, 'karmijnrood', en mitra, 'hoofdband, tulband', naar de oranjerode kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hacienda Mapoto, Tungurahua, Ecuador.