Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Goudvleugelmanakin
Goudvleugelmanakin | Masius chrysopterus
Golden-winged Manakin | Saltarín alidorado | Dançarino-de-asa-dourada
De goudvleugelmanakin is een kleine, zwarte manakin van de vochtige berghellingen van de noordelijke Andes. Het mannetje heeft een gele kruin met naar voren gerichte veertjes boven de snavel en gele binnenvanen van de slagpennen, die alleen in de vlucht te zien zijn. Mannetjes baltsen op omgevallen, bemoste boomstammen op de bosbodem.
Geluid
Een laag, kwakend nurrt, dat aan een kikker doet denken, en een hoog, dun tsieuw. Tijdens de balts korte zoemende vleugelgeluiden.
Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, gedrongen, met een korte staart. Het mannetje is fluweelzwart, met een glanzend gele voorkruin waarvan de veertjes als een kleine kuif over de snavel naar voren steken; bij vogels uit het zuiden van het verspreidingsgebied heeft de achterkruin een roodbruine tot oranje rand. Op de keel zit een kleine gele vlek. De binnenvanen van de slagpennen zijn geel en vormen in de vlucht een gele vlek in de vleugel. Het vrouwtje is olijfgroen, met een gelige keel en een lichter, geelgroen midden van de buik. De poten zijn paarsachtig.
Verwarringssoorten
Het vrouwtje van de stompveermanakin Machaeropterus deliciosus heeft kaneelkleurige tinten op het gezicht en witachtige randen aan de armpennen. Vrouwtjes van de blauwstuitmanakin Lepidothrix isidorei en de blauwkruinmanakin Lepidothrix coronata zijn helderder groen en missen de gele keel. Mannetjes van andere zwarte manakins, zoals de gitmanakin Chloropipo unicolor, hebben geen gele kruin of keel.
Leefgebied
Vochtig bergregenwoud en voetheuvelbos, vooral in ravijnen en langs beken met veel mossen, ongeveer tussen 600 en 2000 m, plaatselijk hoger. Leeft in de ondergroei en eet kleine vruchten en insecten. De balts van het mannetje speelt zich af op een liggende stam: hij vliegt erop af, buigt en toont de gele kruin.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de cordilleras en op de Pacifische flank. In Ecuador op de west- en oostflank van de Andes. In Peru in het noorden, op de oostflank zuidwaarts tot ongeveer Huánuco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In vochtig voetheuvelbos van het westen van Ecuador, zoals rond Mindo en Milpe, langs paden door ravijnen met omgevallen stammen. Het lage kwaakgeluid verraadt baltsende mannetjes; blijf stil wachten bij een bemoste stam.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk vrij algemeen, maar is afhankelijk van ongestoord bos in de ondergroei en verdwijnt waar het bergbos wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Masius chrysopterus | (de Lafresnaye, 1843)
De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 als Pipra chrysoptera; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Masius werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam Masius (Bonaparte, 1850) eert Luigi Masi (1814–?1872), Italiaans republikein, secretaris van Bonaparte en huisleraar van diens kinderen. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en pteron, 'vleugel': 'met gouden vleugels'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.