Alle soorten › Zangvogels › Manakins › Witkraagmanakin

Witkraagmanakin | Corapipo altera

White-ruffed Manakin | Saltarín gorgiblanco | Dançarino-de-gola-branca

De witkraagmanakin is een kleine, blauwzwarte manakin met een witte keel die het mannetje tijdens de balts opzet tot een kraag. Het is een soort van Midden-Amerika die het gidsgebied alleen in het uiterste noordwesten van Colombia bereikt. Mannetjes baltsen op omgevallen stammen op de bosbodem, met korte vluchten en knetterende vleugelgeluiden.

Witkraagmanakin (Corapipo altera)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, dun en scherp tsiie, vaak in een korte reeks. Tijdens de balts knetterende of ratelende vleugelgeluiden, gevolgd door een hoog tsie-tsie.

Luister: ZangXC557137

Opname: Johan Chaves — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, gedrongen, met een korte staart en een korte zwarte snavel. Het mannetje is glanzend blauwzwart, met een zuiver witte keel die opzij doorloopt tot op de halszijden en bij opwinding als een kraag wordt opgezet. Het vrouwtje is olijfgroen van boven, met een grijze keel en kopzijden en een olijfgrijze borst die overgaat in een lichtere, gelige buik. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje, met de eerste zwarte veren op het gezicht.

Verwarrings­soorten

De witbefmanakin Corapipo leucorrhoa lijkt sterk, maar het wit op de keel van het mannetje loopt minder ver door op de halszijden; hij leeft verder naar het oosten, in het noorden van Colombia. Het mannetje van de witkruinmanakin Pseudopipra pipra heeft een witte kruin in plaats van een witte keel. Vrouwtjes van andere manakins, zoals de goudkopmanakin Ceratopipra erythrocephala en de geelbroekmanakin Ceratopipra mentalis, missen de grijze keel.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergregenwoud, ook oud secundair bos, ongeveer tussen 400 en 1500 m; in Midden-Amerika trekken veel vogels buiten de broedtijd naar lager gelegen bos. Leeft in de ondergroei en de middelste etage, vaak bij vruchtdragende struiken, en eet kleine vruchten en insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen in het uiterste noordwesten van Colombia, in het grensgebied met Panama in de Serranía del Darién en het noorden van Chocó en het gebied van Urabá. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Honduras tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het gidsgebied is de soort beperkt tot afgelegen heuvelbos aan de grens met Panama. Zoek in vochtig bos op de hellingen naar groepjes vogels bij vruchtdragende struiken en luister naar het hoge tsiie.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de taxonomie die deze gids volgt. De soort is in Midden-Amerika plaatselijk algemeen, maar is in Colombia beperkt tot een klein gebied; verlies van heuvelbos is daar de belangrijkste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Corapipo altera | Hellmayr, 1906

Hellmayr beschreef de soort in 1906 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Corapipo werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. Het tweede deel van de geslachtsnaam is Nieuwlatijn pipo, 'manakin'. Bonaparte gaf geen uitleg bij het eerste deel; mogelijk is dat Grieks korax, 'raaf' (dus zwart), korē, 'meisje, nimf', of korē, 'glanzende pupil van het oog'. De soortnaam is Latijn alter, altera, 'tweede, volgende, andere'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carrillo, Costa Rica.