Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Goudvleugelschoffelsnavel

Goudvleugelschoffelsnavel | Poecilotriccus calopterus

Golden-winged Tody-Flycatcher | Titirijí alidorado | Ferreirinho-de-asa-dourada

De goudvleugelschoffelsnavel is een kleine tiran met een zwarte kop, gele onderdelen en een grote gele vlek op de vleugel. Hij leeft in dichte ruigte aan bosranden in het westelijke Amazonegebied van Colombia, Ecuador en Noord-Peru.

Goudvleugelschoffelsnavel (Poecilotriccus calopterus)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte, droge ratel, vaak ingeleid door een of twee scherpe tonen, zoals tik-trrrrr.

Luister: RoepXC449165

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9,5 cm, met een platte, brede snavel. De kop is zwart, de kin en keel zijn wit. De rug is olijfgroen. De vleugels zijn zwart met een grote goudgele vlek op de vleugeldekveren en gele randen aan de tertials. De onderdelen zijn helder geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De zwartkopschoffelsnavel Todirostrum nigriceps heeft ook een zwarte kop en gele onderdelen, maar geen gele vleugelvlek; hij zit hoog in de boomkronen. De geelbrauwschoffelsnavel Todirostrum chrysocrotaphum heeft een gele wenkbrauwstreep en eveneens geen vleugelvlek. Het mannetje van de zwart-witte todietiran Poecilotriccus capitalis heeft witte onderdelen.

Leefgebied

Dichte struiken, lianenwarren en opslag aan randen van vochtig laagland- en voetheuvelbos, op dichtgegroeide open plekken en langs beekjes, tot ongeveer 1000 m. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten met korte sprongen naar het blad.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: het zuidoosten, ten oosten van de Andes in Putumayo, Caquetá en omgeving. Ecuador: het Amazonelaagland en de lagere oostflank. Peru: het noorden, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied mogelijk in het uiterste westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in dichte ruigte langs bosranden en wegen in het laagland van Oost-Ecuador; luister naar de korte ratel en kijk naar de gele vleugelvlek wanneer de vogel even vrij zit.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot verspreidingsgebied en verdraagt secundaire vegetatie.

Wetenschappelijke naam

Poecilotriccus calopterus | (Sclater, 1857)

Sclater beschreef de soort in 1857 als Todirostrum calopterum; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Poecilotriccus werd in 1884 ingevoerd door Berlepsch. De geslachtsnaam komt van Grieks poikilos, 'bont, gevarieerd', en trikkos, een klein, niet nader bepaald vogeltje, in de ornithologie gebruikt voor tirannen. De soortnaam komt van Grieks kalos, 'schoon, fraai', en pteron, 'vleugel', naar de goudgele vleugelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.