Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Lintstaarttiran
Lintstaarttiran | Gubernetes yetapa
Streamer-tailed Tyrant | Yetapá grande | Tesoura-do-brejo
De lintstaarttiran is een grote, lichtgrijze tiran met een zeer lange, diep gevorkte zwarte staart, die meer dan de helft van de totale lengte uitmaakt. Hij leeft in natte savannen en moerassen in het hart van Zuid-Amerika en bereikt het gidsgebied alleen in het noorden en oosten van Bolivia. Paren begroeten elkaar met luide roepen terwijl ze de vleugels heffen en de roodbruine handpennen laten zien.
Geluid
Luide, heldere roepen, wiet of twie-wiet, vaak in duet door beide vogels van een paar, met vleugelheffen.
Opname: Fabrício Grigolin — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–42 cm, waarvan het grootste deel staart; bij het vrouwtje is de staart wat korter. De bovendelen zijn lichtgrijs, met donkere streepjes op kruin en rug. De keel is wit en wordt omzoomd door een smalle, kastanjebruine borstband; de rest van de onderdelen is wit. De vleugels zijn donker, met kaneelrode basis van de handpennen die vooral in de vlucht opvalt. De staart is zwart, lang en diep gevorkt. Jonge vogels hebben een kortere staart en een minder duidelijke borstband.
Verwarringssoorten
De vorkstaartkoningstiran Tyrannus savana heeft ook een lange gevorkte staart, maar is kleiner, met een zwarte kop, een witte keel zonder borstband en geen rood in de vleugel. De hanenstaarttiran Alectrurus tricolor is veel kleiner, zwart-wit, met een korte, opgerichte staart bij het mannetje.
Leefgebied
Natte savanne, moerasranden, natte graslanden met verspreide struiken, palmbosjes en de randen van galerijbos in het laagland, meestal onder 500 m. Zit op de top van struiken, palmen of hekpalen en jaagt op grote vliegende insecten, vaak boven of vlak bij water. Het nest is een kom van gras en plantenmateriaal in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in de savannen van de Beni en Pando en in het oosten van Santa Cruz. Peru: alleen enkele waarnemingen in het uiterste zuidoosten, nabij de grens met Bolivia. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de natte savannen van de Beni, bijvoorbeeld rond moerassen en langs wegen met hekpalen; de vogels zitten opvallend op de top van struiken en zijn door de lange staart van ver te herkennen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Plaatselijk algemeen in geschikte natte savanne, maar gevoelig voor drooglegging en omzetting naar landbouw.
Wetenschappelijke naam
Gubernetes yetapa | (Vieillot, 1818)
Vieillot beschreef de soort in 1818 als Muscicapa yetapa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Gubernetes werd in 1825 ingevoerd door Such. De geslachtsnaam komt van Grieks kubernētēs, 'stuurman, leider'; een tijdschrift uit 1836 legde de naam uit als 'stuurman', naar de gevorkte, roerachtige staart. De soortnaam komt van de Guaraní-naam Guihrá jetapá, 'snijdersvogel'; de naam Yetapá wordt ook gebruikt voor Alectrurus risora. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.