Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Grote kiskadie
Grote kiskadie | Pitangus sulphuratus
Great Kiskadee | Bienteveo común | Bem-te-vi
De grote kiskadie is een grote, luidruchtige tiran met een zwart-wit gestreepte kop en een heldergele buik, en een van de algemeenste vogels van het tropische laagland van Amerika. Hij leeft vooral in open en halfopen land bij water, in dorpen en langs rivieren. Zijn roep, die als kis-ka-dee of bien-te-veo wordt weergegeven, geeft hem zijn naam.
Geluid
Een luid, drieledig kis-ka-die of bien-te-veo, en daarnaast een schel, aanhoudend kie-ieer en diverse luide, schetterende roepen. Zeer vocaal, vaak in paren die elkaar beantwoorden.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–24 cm, gedrongen en grootkoppig, met een zware, rechte zwarte snavel. De kop is zwart met een brede witte wenkbrauwstreep die rond het achterhoofd bijna samenkomt, en een verborgen gele kruinvlek. Rug en staart zijn bruin, de vleugels bruin met brede roestbruine randen aan de slagpennen. Keel wit, onderdelen heldergeel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels missen de kruinvlek en hebben meer roestbruin in vleugels en staart.
Verwarringssoorten
De kleine kiskadie Philohydor lictor is duidelijk kleiner, met een dunnere, langere snavel; hij zit laag boven het water. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua heeft een zeer brede, gewelfde snavel en weinig of geen roestbruin in de vleugels, en klinkt heel anders. De roodkruintiran Myiozetetes similis en de roestvleugeltiran Myiozetetes cayanensis zijn kleiner, met een korte, kleine snavel.
Leefgebied
Rivieroevers, meren en cochas, overstromingsbos, bosranden, weiland met bomen, savanne en dorpen, steden en parken, vooral in het laagland en plaatselijk hoger in de dalen. Zeer veelzijdig: vangt insecten in de vlucht en van de grond, duikt naar kikkervisjes en visjes, en eet ook kleine gewervelden en vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het Caribisch gebied, de dalen van de Magdalena en de Cauca, de Llanos en het Amazonegebied; in Ecuador, Peru en Bolivia in het laagland ten oosten van de Andes. Ontbreekt ten westen van de Andes in Ecuador en Peru, en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Texas via Mexico en Midden-Amerika tot in Argentinië; ingevoerd op Bermuda.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Overal in dorpen en langs rivieren in het Amazonelaagland, bijvoorbeeld op de oevers bij lodges, en op kabels en paaltjes langs wegen in het Colombiaanse laagland. Vaak eerst aan de roep te herkennen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Een van de algemeenste vogels van open laagland; profiteert van ontbossing en bewoning.
Wetenschappelijke naam
Pitangus sulphuratus | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Lanius] sulphuratus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pitangus werd in 1827 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Tupi pitanguá, een Braziliaanse inheemse naam voor de grote kiskadie. Latijn sulphuratus verwijst naar zwavel, naar de zwavelgele onderzijde; Brisson gebruikte het woord al voor deze kleur. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.