Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Graswinterkoning
Graswinterkoning | Cistothorus platensis
Grass Wren | Chivirín sabanero | Corruíra-do-campo
De graswinterkoning is een kleine, gestreepte winterkoning van hoog gras en ruige graslanden, in het gidsgebied vooral in de páramo en de vochtige puna van de Andes. Hij leeft verborgen laag in de vegetatie, maar mannetjes zingen vanaf grashalmen en lage struiken. De soort is wijdverbreid in Amerika en geografisch zeer variabel; vermoedelijk gaat het om meerdere soorten.
Geluid
De zang is een herhaalde reeks droge tikken en korte, heldere of schurende trillers, die per streek sterk verschilt; een zanger wisselt vaak tussen verschillende strofen. De roep is een droog tsjip of een korte ratel.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een korte, dunne snavel en een korte staart, die vaak rechtop wordt gehouden. Kruin zwart met lichte strepen, rug zwart met witte en bruingele strepen. De wenkbrauwstreep is smal en lichtbruin. Vleugels en staart zijn bruin met donkere bandering. De onderdelen zijn bruingeel, met een lichtere keel en warmer kaneelbruine flanken. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn minder scherp gestreept.
Verwarringssoorten
Apolinars winterkoning Cistothorus apolinari is groter en langstaartiger, met een ongestreepte bruine kruin, een grijzige wenkbrauwstreep en grijzere onderdelen, en leeft in riet in de oostelijke Andes van Colombia. De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus heeft een ongestreepte bruine rug en leeft in open, vaak bewoonde gebieden. De santamartawinterkoning Troglodytes monticola heeft een ongestreepte grijsbruine rug en een witte onderkant.
Leefgebied
Vochtig, hoog grasland, páramo met graspollen en struikjes, randen van venen en moerassen en grazige hellingen in de Andes, meestal tussen 2500 en 4500 m; in Bolivia ook in natte savannen van het laagland. Eet insecten en spinnen, die hij laag in het gras zoekt. Het nest is een bolvormig bouwsel van gras met een zijingang, laag in een graspol.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Andes, vooral in de páramo van de oostelijke en centrale Andes. In Ecuador in de páramo en het hoge grasland van de Andes. In Peru in de Andes, in vochtig grasland en puna. In Bolivia in de Andes en plaatselijk in de savannen van het laagland in het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot Panama, in Venezuela en de Guyana's, en van Brazilië tot Argentinië, Chili en de Falklandeilanden.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In de vroege ochtend in páramo en vochtig grasland met hoge graspollen; zingende mannetjes zitten dan op een halm of struikje. Wacht na het geluid stil af, de vogel komt vaak even omhoog.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk verdwijnt geschikt grasland door branden, intensieve begrazing en omzetting naar akkers en bosplantages.
Wetenschappelijke naam
Cistothorus platensis | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Sylvia platensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cistothorus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks kistos, 'struik', en thouros, 'springend, doorheen rennend'. De soortnaam verwijst naar de Río de la Plata, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.