Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Lijsterwinterkoning
Lijsterwinterkoning | Campylorhynchus turdinus
Thrush-like Wren | Cucarachero turdino | Catatau
De lijsterwinterkoning is een grote, lijsterachtige winterkoning van het Amazonegebied, die in groepjes hoog in het bladerdak leeft. Zijn luide, ritmische, gorgelende duetten dragen ver over rivieren en open plekken. In het noorden van zijn gebied is hij van onder dicht gevlekt, in het zuiden vrijwel effen.
Geluid
Luide, ritmische duetten van holle, gorgelende en klokkende tonen, zoals tjoek-tjoek-tjoekoe-tjoek, vaak lang herhaald; daarnaast harde, raspende roepen.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, met een stevige, licht gebogen snavel en een vrij lange staart. Vogels in Colombia, Ecuador en het grootste deel van Peru zijn grijsbruin van boven, met een grijzere kop en een vage lichte wenkbrauwstreep, en wit van onder met dichte, donkere druppelvlekken. Vogels in Bolivia zijn effener: grijsbruin van boven en vuilwit tot grijsachtig van onder, met weinig of geen vlekken. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder vlekken.
Verwarringssoorten
Andere winterkoningen in het Amazonegebied zijn veel kleiner en leven in de ondergroei, zoals de knevelwinterkoning Pheugopedius genibarbis en de corayawinterkoning Pheugopedius coraya, die roodbruin zijn met een zwart-wit gestreepte zijkop. Lijsters (Turdus) hebben een rechtere snavel en een effen rug, en leven niet in luidruchtige groepjes in het bladerdak.
Leefgebied
Het bladerdak en de middelste laag van várzeabos, bosranden, ouder secundair bos, open plekken met hoge bomen, rivieroevers en de omgeving van dorpen in het Amazonelaagland, meestal onder 1000 m. Zoekt in groepjes insecten tussen bladeren, lianen en dode bladeren in het bladerdak. Het nest is een bol met een ingang aan de zijkant, in een kluwen van lianen of in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland van het zuidoosten. In Ecuador en Peru in het hele Amazonelaagland. In Bolivia in het noordelijke en oostelijke laagland, van Pando en Beni tot Santa Cruz. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen en midden van het Amazonegebied van Brazilië, in de Pantanal en in het noorden van Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs rivieroevers, bij lodges en dorpen en langs bosranden in het Amazonelaagland naar de gorgelende duetten uit de boomkruinen; vanaf een kano of een uitkijktoren zijn de groepjes in het bladerdak te volgen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen; profiteert van bosranden en open plekken.
Wetenschappelijke naam
Campylorhynchus turdinus | (Wied-Neuwied, 1821)
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1821 als Opetiorhynchos turdinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campylorhynchus werd in 1824 ingevoerd door Spix. De geslachtsnaam komt van Grieks kampulos, 'gebogen', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn turdus, 'lijster', en betekent 'lijsterachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Catolé, Bahia, Brazilië.