Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Grauwe piha

Grauwe piha | Lipaugus fuscocinereus

Dusky Piha | Guardabosques oscuro | Cricrió-escuro

De grauwe piha is de grootste en langstaartigste piha, een grijze cotinga van het hoge bergbos van de noordelijke Andes. Hij trekt vaak in kleine groepjes, samen met gemengde groepen, door het bladerdak. Zijn luide fluittoon klinkt ver door het nevelwoud.

Grauwe piha (Lipaugus fuscocinereus)
Foto: Eric Gropp from USA — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, doordringende fluittoon, ongeveer pie-a-wieeeuw, waarvan de laatste lettergreep omlaag glijdt; vaak door meerdere vogels herhaald. Bij de balts maken de vleugels een luid geluid.

Luister: ZangXC1155147

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

31–33 cm, slank, met een lange staart en een rechte, donkere snavel met een lichtere basis. Van boven middengrijs met donkerder grijze vleugels en staart, van onder lichter grijs met een bruinachtige zweem op borst en buik. De iris is donkerbruin, de poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben rossige toppen aan de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De kastanjekruinpiha Lipaugus weberi is kleiner en donkerder, met een kastanjebruine kap en een gele oogring, en leeft alleen in een klein gebied in Antioquia, lager op de helling. De grijsstaartpiha Snowornis subalaris en de geelbuikpiha Snowornis cryptolophus zijn olijfgroen en leven lager. De leigrijze piewie Contopus fumigatus is veel kleiner, met een kuifje. De reuzenlijster Turdus fuscater is bruiner, met een oranje snavel en oranje poten.

Leefgebied

Het bladerdak en de randen van vochtig bergbos en nevelwoud, ook oud secundair bos, tussen ongeveer 1700 en 3100 m. Eet vooral vruchten, die hij met een korte uitval van een tak plukt, en waarschijnlijk insecten; sluit zich vaak aan bij gemengde groepen. Het enige beschreven nest was een schaaltje van ranken op een platform van takjes, met één ei.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de bergketens van de Andes. In Ecuador langs de oostflank. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden van het dal van de Marañón, waar hij zeldzaam en plaatselijk is. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet of nauwelijks voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het nevelwoud van de oostflank in Ecuador of in de Centrale Andes van Colombia, bijvoorbeeld rond Manizales, naar gemengde groepen in het bladerdak en luister naar de luide fluittoon.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar de stand neemt vermoedelijk af door kap van het hoge bergbos.

Wetenschappelijke naam

Lipaugus fuscocinereus | (de Lafresnaye, 1843)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 als Querula fusco-cinerea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks lipaugēs, 'donker' of 'zonder licht'. De soortnaam komt van Latijn fuscus, 'donker', en cinereus, 'asgrauw', naar het donkergrijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.