Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Kastanjekruinpiha

Kastanjekruinpiha | Lipaugus weberi

Chestnut-capped Piha | Guardabosques antioqueño | Cricrió-de-boné-castanho

De kastanjekruinpiha is een donkergrijze piha die alleen voorkomt op de noordflank van de Centrale Andes in Antioquia, Colombia. De soort werd pas in 2001 beschreven. Hij leeft in een klein, sterk versnipperd gebied en behoort tot de meest bedreigde vogels van Colombia.

Kastanjekruinpiha (Lipaugus weberi)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, heldere fluittonen en scherpe roepen, die verschillen van die van de grauwe piha. Het mannetje maakt in een baltsvlucht met de vleugels een snorrend geluid.

Luister: ZangXC429131

Opname: Paul van Els — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

24–25 cm, slank, met een vrij lange staart en een rechte, donkere snavel. Het verenkleed is donker leigrijs, van onder iets lichter. Op de kruin draagt de vogel een doffe kastanjebruine kap. Rond het bruine oog zit een duidelijke gele oogring. De onderstaartdekveren zijn licht kaneelkleurig. Snavel en poten zijn donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grauwe piha Lipaugus fuscocinereus is veel groter en langer gestaart, lichter grijs, zonder kastanjebruine kap en gele oogring, en leeft hoger. De schreeuwpiha Lipaugus vociferans leeft in het Amazonelaagland en komt niet in hetzelfde gebied voor. De leigrijze piewie Contopus fumigatus is kleiner, met een kuifje en een brede, platte snavel, en jaagt vanaf kale takken op insecten.

Leefgebied

Zeer vochtig bergregenwoud en nevelwoud op de noordflank van de Centrale Andes, tussen ongeveer 1400 en 1900 m, in het binnenste van het bos en aan de randen. Eet voornamelijk vruchten en daarnaast ongewervelden. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Colombia, op de noordflank van de Centrale Andes in het noordoosten van Antioquia, rond Anorí en Amalfi. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek het natuurreservaat bij Anorí in Antioquia, dat voor deze soort is ingericht. Luister in de ochtend naar de luide fluittonen in het nevelwoud.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. De soort leeft in een zeer klein gebied, waarvan een groot deel van het bos is gekapt voor veeteelt, landbouw en mijnbouw; de stand is klein en neemt af.

Wetenschappelijke naam

Lipaugus weberi | Cuervo, Salaman, Donegan & Ochoa, 2001

Cuervo, Salaman, Donegan & Ochoa beschreef de soort in 2001 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks lipaugēs, 'donker' of 'zonder licht'. De soortnaam eert Walter H. Weber, Colombiaans ornitholoog uit Medellín die zich inzette voor het bestuderen en beschermen van vogels in Antioquia. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Anorí, Antioquia, Colombia.