Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Schreeuwpiha
Schreeuwpiha | Lipaugus vociferans
Screaming Piha | Guardabosques gritón | Cricrió
De schreeuwpiha is een grijze cotinga van het Amazonegebied met een van de luidste roepen van het laaglandbos. Mannetjes roepen in losse groepen vanaf vaste plekken in de middelste etage, de hele dag door. De vogel zelf is egaal grijs en zit lang stil op een tak.
Geluid
Een uiterst luide, doordringende fluittoon in drie delen, ongeveer wie-wie-joe, met de laatste toon het luidst, met korte pauzes herhaald. Daarnaast zachtere, oplopende tonen. De roep is over grote afstand hoorbaar.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–26 cm, slank, met een vrij lange staart, een ronde kop en een rechte, donkere snavel. Geheel middengrijs, van boven iets donkerder en van onder lichter grijs; vleugels en staart zijn iets bruiner grijs. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben rossige randen aan de vleugeldekveren.
Verwarringssoorten
De grijze treurtiran Rhytipterna simplex is kleiner en slanker, met een olijfkleurige tot geelachtige zweem op de onderdelen. De grauwe treurtiran Laniocera hypopyrra heeft kaneelkleurige vlekken op de vleugeldekveren en vaak oranjegele plukjes aan de flanken. De grijsstaartpiha Snowornis subalaris is olijfgroen met een grijze staart en leeft hoger, in voetheuvelbos. De grauwe piha Lipaugus fuscocinereus is groter en leeft in het bergbos.
Leefgebied
De middelste etage van vochtig regenwoud in het laagland, op terra firme en in várzea, ook oud secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Eet vruchten en insecten, die hij met korte uitvallen van een tak pakt; sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Het nest is een klein, ijl platform van takjes op een tak, met één ei.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes, van Meta zuidwaarts tot Amazonas. In Ecuador in het hele oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het hele Amazonegebied tot de Guyana's, en in het Atlantische regenwoud van het oosten van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg in laaglandbos de luide roep en zoek de vogel daarna in de middelste etage, waar hij rechtop en stil op een horizontale tak zit. Waar meerdere mannetjes roepen, zijn ze vaak dag na dag op dezelfde plek te vinden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in het Amazonelaagland wijdverbreid.
Wetenschappelijke naam
Lipaugus vociferans | (Wied-Neuwied, 1820)
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1820 als Muscicapa vociferans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks lipaugēs, 'donker' of 'zonder licht'. De soortnaam is Latijn vociferans, 'luid roepend', naar de zeer luide roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit bij Caravelas, Bahia, Brazilië.