Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Rosse piha

Rosse piha | Lipaugus unirufus

Rufous Piha | Piha rojiza | Cricrió-ruivo

De rosse piha is een egaal roodbruine cotinga van het vochtige laaglandbos aan de Pacifische kant van de Andes. Hij leeft in de middelste etage en wordt vooral gehoord: op een plotseling hard geluid, zoals een klap of een omvallende tak, antwoorden vaak meerdere vogels met hun explosieve roep. In kleed lijkt hij sterk op enkele treurtirannen.

Rosse piha (Lipaugus unirufus)
Foto: Randall Ortega — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, explosieve fluittoon, ongeveer pieeeuw of wie-joe, vaak meerdere malen en door meerdere vogels na elkaar herhaald. Reageert vaak op harde geluiden in het bos.

Luister: RoepXC1074010

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–25 cm, een slanke, lijsterachtige vogel met een ronde kop, grote donkere ogen en een vrij brede snavel. Geheel roodbruin, van boven iets donkerder en van onder iets lichter, met een lichtere, kaneelkleurige keel. De snavel is donker, met een lichtere basis van de ondersnavel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De rosse treurtiran Rhytipterna holerythra is kleiner en slanker, met een kleinere kop en een smallere snavel, en egaler rossig; zijn roep is een tweetonige, dalende fluittoon. De geelpluimtreurtiran Laniocera rufescens heeft rossige vlekken op de vleugeldekveren en een vage donkere bandering op de borst. De kaneelbekarde Pachyramphus cinnamomeus is veel kleiner, met een grote kop en een lichte teugelstreep.

Leefgebied

De middelste etage en het lagere bladerdak van vochtig regenwoud in het laagland en de voetheuvels, ook oud secundair bos, meestal onder 1000 m. Eet vruchten en grote insecten, die hij met een korte uitval van een tak plukt. Het nest is een klein, ondiep platform van takjes op een horizontale tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland van Chocó tot Nariño en in de noordelijke laaglanden oostwaarts tot de middenloop van de Magdalena. In Ecuador in het noordwesten, vooral in Esmeraldas en het westen van Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in laaglandbos in de Chocó naar de explosieve roep; een plotseling hard geluid lokt soms een antwoord uit. De vogel zit vaak lang stil op een tak in de middelste etage.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het noordwesten van Ecuador is het leefgebied sterk afgenomen door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Lipaugus unirufus | Sclater, 1860

Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks lipaugēs, 'donker' of 'zonder licht'. De soortnaam komt van Latijn uni-, 'één', en rufus, 'roodbruin', naar het egaal roodbruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Playa Vicente, Mexico.