Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Halsbandcotinga
Halsbandcotinga | Cotinga cayana
Spangled Cotinga | Cotinga lentejuelada | Anambé-azul
De halsbandcotinga is de meest verbreide blauwe cotinga van het Amazonegebied. Het mannetje is turkooisblauw met een paarse keel en zit vaak lang op een kale tak hoog boven het bladerdak. Vrouwtjes en jonge vogels zijn grijsbruin en geschubd.
Geluid
Grotendeels stil. In vlucht maken de vleugels van het mannetje een zacht ratelend of fluitend geluid.
Opname: Jonas Nilsson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20 cm, met een ronde kop, een korte, zwarte snavel en een vrij korte staart. Het mannetje is helder turkooisblauw; de zwarte bases van de veren schemeren overal door, zodat kop, rug en onderdelen gevlekt lijken. De keel is magenta tot paars, vleugels en staart zijn zwart met blauwe randen. Het vrouwtje is grijsbruin, van boven en van onder fijn geschubd door lichte veerranden. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de pruimkeelcotinga Cotinga maynana is egaler turkooisblauw, zonder het gevlekte patroon, met een kleinere pruimkleurige keelvlek. De purperborstcotinga Cotinga cotinga is donkerder blauw, met een paarse keel en borst, en komt alleen in het uiterste oosten van Colombia voor. De zwartbuikcotinga Cotinga nattererii leeft ten westen van de Andes. De vrouwtjes van de cotinga's van het geslacht Cotinga lijken sterk op elkaar.
Leefgebied
Het kronendak en de randen van hoog regenwoud op terra firme en in várzea, ook bosranden, open plekken met losse hoge bomen en rivieroevers, tot ongeveer 1000 m. Eet vooral vruchten en soms insecten; bij vruchtdragende bomen komen soms enkele vogels samen. Het nest is een klein, ondiep schaaltje hoog in een boom; het vrouwtje broedt alleen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia ten oosten van de Andes, van Meta zuidwaarts tot Amazonas. In Ecuador in het hele oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland van noord tot zuid. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Amazonegebied van Venezuela, de Guyana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk vanaf een uitkijktoren, een open rivieroever of een bosrand in de ochtend naar de kale toppen van hoge bomen; het mannetje zit daar vaak lang stil.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in grote delen van het Amazonelaagland wijdverbreid.
Wetenschappelijke naam
Cotinga cayana | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Ampelis] cayana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cotinga werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam gaat via Brisson (1760) terug op de Tupí-naam catingá, 'heldere (vogel van het) bos', voor de kleurrijke cotinga's. De soortnaam verwijst naar Cayenne in Frans-Guyana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.