Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Sikkelvleugelpiha
Sikkelvleugelpiha | Lipaugus uropygialis
Scimitar-winged Piha | Guardabosques alicurvo | Cricrió-de-asa-curva
De sikkelvleugelpiha is een grijze piha met een roodbruine stuit van het bergbos van de Yungas in het zuidoosten van Peru en in Bolivia. De naam verwijst naar de sikkelvormig gebogen handpennen van het mannetje. De soort is schaars en plaatselijk en weinig bestudeerd.
Geluid
De zang klinkt tijdens een spiraalsgewijs dalende baltsvlucht: een luide, doordringende, hoge fluittoon met drie mechanische fft-geluiden. Daarnaast een explosief koor van luide, piepende, babbelende roepen.
Opname: Daniel Lane — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 30 cm, slank, met een lange staart. Van boven middengrijs, met een roodbruine stuit en iets donkerder grijze vleugels en staart. Van onder lichter grijs, met roodbruine achterflanken en onderstaartdekveren. Bij het mannetje zijn de meeste handpennen naar buiten gebogen en lopen de buitenste aan de top sterk smal toe; bij het vrouwtje zijn ze slechts licht gebogen. Verder zijn de seksen gelijk.
Verwarringssoorten
De grauwe piha Lipaugus fuscocinereus mist de roodbruine stuit en onderstaart en leeft veel noordelijker. De leigrijze piewie Contopus fumigatus is veel kleiner, met een kuifje en een brede snavel. Andere grijze vogels van het bergbos missen de combinatie van een lange staart en een roodbruine stuit en onderstaart.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig bergbos en nevelwoud van de Yungas, meestal tussen 1800 en 2750 m, in Peru tot ongeveer 2400 m. Eet waarschijnlijk vooral vruchten. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Ontbreekt in Colombia en Ecuador. In Peru alleen op de oostflank in het zuidoosten, aan de grens van Cuzco en Madre de Dios en in het oosten van Puno, zeldzaam en plaatselijk. In Bolivia op de oostflank in La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in het nevelwoud van de Yungas van La Paz in Bolivia of in het zuidoosten van Peru naar luide, babbelende groepjes in het bladerdak.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De stand wordt geschat op 600 tot 1700 volwassen vogels en neemt vermoedelijk af door wegenaanleg, kleinschalige landbouw, selectieve kap en ontginning voor thee, koffie en coca op de lagere hellingen; klimaatverandering kan het leefgebied verder verkleinen.
Wetenschappelijke naam
Lipaugus uropygialis | (Sclater & Salvin, 1876)
Sclater & Salvin beschreef de soort in 1876 als Lathria uropygialis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lipaugus werd in 1828 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks lipaugēs, 'donker' of 'zonder licht'. De soortnaam komt van uropygium, 'stuit', naar de roodbruine stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tilotilo, La Paz, Bolivia.