Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Baardklokvogel
Baardklokvogel | Procnias averano
Bearded Bellbird | Campanero barbudo | Araponga-do-nordeste
De baardklokvogel is een grote cotinga van het noorden van Zuid-Amerika, bekend om de uiterst luide, metaalachtige roep van het mannetje. Het mannetje draagt aan de naakte keel een baard van zwarte, draadvormige lellen. In het gidsgebied is de soort alleen een zeldzame dwaalgast in het noordoosten van Colombia, aan de grens met Venezuela.
Geluid
Het mannetje roept vanaf een hoge zitplaats een uiterst luide, droge bok, als een hamerslag op een aambeeld, en reeksen metaalachtige tink-tonen. De roep is over grote afstand hoorbaar.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
27–28 cm, gedrongen, met een brede, platte snavel. Het mannetje is grijsachtig wit, met een koffiebruine kop, zwarte vleugels en een naakte keel waaraan een bos zwarte, draadvormige huidlellen hangt. Het vrouwtje is van boven olijfgroen en van onder geel met brede olijfgroene strepen, met een gele onderstaart. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje en krijgen het volwassen kleed pas na enkele jaren.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied komen geen andere klokvogels voor. Het mannetje van de witte klokvogel Procnias albus uit Venezuela en de Guyana's is geheel wit, met een enkele lange lel boven de snavel. Het gestreepte vrouwtje kan aan een grote olijfgroene tiran doen denken, maar is groter en gedrongener, met een brede snavel en een gele onderstaart.
Leefgebied
Vochtig bergbos en voetheuvelbos, ook hoog laaglandbos en bosranden, van zeeniveau tot ongeveer 1900 m. Eet vooral vruchten, vooral van laurierachtigen, die hij in de kroon plukt. Het nest is een ondiep, los schaaltje van takjes in een boom; het vrouwtje broedt en verzorgt de jongen alleen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia alleen enkele waarnemingen in het noordoosten, nabij de grens met Venezuela. Niet bekend uit Ecuador, Peru, Bolivia en de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela, op Trinidad, plaatselijk in Guyana en in het noordoosten van Brazilië.
Hoe en wanneer kijken
In het gidsgebied is er geen vaste plek voor deze soort. Een waarneming in het noordoosten van Colombia verdient documentatie met een foto of geluidsopname; in bos bij de grens met Venezuela verraadt de luide roep het mannetje.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand neemt af door vangst voor de handel in kooivogels en door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Procnias averano | (Hermann, 1783)
Hermann beschreef de soort in 1783 als Ampelis Averano; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Procnias werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam verwijst naar Procne (Proknē), die in de Griekse mythologie in een zwaluw werd veranderd; Strickland (1841) zag erin een toespeling op de zwaluwachtige vorm van Tersa (nu Tersina). De soortnaam komt van 'Averano', de Franse naam die Buffon aan de vogel gaf, naar Braziliaans-Portugees ave de verão, 'zomervogel', omdat men dacht dat hij alleen in de zes weken van de hoogzomer roept. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Noordoost-Brazilië.