Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Grauwe treurtiran
Grauwe treurtiran | Laniocera hypopyrra
Cinereous Mourner | Plañidera cinérea | Chorona-cinza
De grauwe treurtiran is een middelgrote, grijze vogel van het laaglandregenwoud van Amazonië. Hij zit lang stil in de middelste etage en wordt vooral opgemerkt aan zijn zang, een lange reeks heldere fluittonen. Mannetjes zingen op vaste plekken, soms in losse groepjes.
Geluid
Een lange reeks heldere, wat klagende fluittonen van twee lettergrepen, zoiets als tie-joe, tie-joe, tie-joe, met korte pauzes herhaald.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–21 cm, met een vrij grote, ronde kop, een rechte, donkere snavel en een vrij lange staart. Overwegend asgrijs, de buik iets lichter. De vleugeldekveren en tertials hebben kaneelkleurige puntjes die rijen stippen vormen. Aan de zijkant van de borst zit een oranje tot geel plukje veren, vaak verborgen onder de vleugel. Jonge vogels hebben rossige vlekken op de onderdelen. De seksen zijn vrijwel gelijk.
Verwarringssoorten
De grijze treurtiran Rhytipterna simplex is iets kleiner en egaler grijs, zonder kaneelkleurige vleugelstippen. De schreeuwpiha Lipaugus vociferans is groter en egaal grijs, zonder vleugelstippen, en heeft een zeer luide, fluitende roep. De vaalbuiktreurtiran Rhytipterna immunda heeft een lichte, gelige buik en leeft in bos op zandbodems.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos op terra firme, ook bos op zandbodems en de randen van várzea, tot ongeveer 700 m. Zit in de middelste etage. Eet vruchten en grote insecten, die hij vaak al vliegend van het blad pakt. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Amazonelaagland in het oosten en zuidoosten. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het hele Amazonelaagland ten oosten van de Andes. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch en oostelijk Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in hoog laaglandbos naar de herhaalde fluitreeks; de zanger zit vaak lange tijd op dezelfde tak in de middelste etage, zodat je hem met geduld kunt opsporen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied wijdverbreid, maar afhankelijk van groot, aaneengesloten bos.
Wetenschappelijke naam
Laniocera hypopyrra | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Ampelis hypopyrra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laniocera werd in 1841 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Lanius, het klauwiergeslacht van Linnaeus (1758), met Grieks keras, 'hoorn', hier in de zin van 'snavel'. De soortnaam komt van Grieks hupo, 'onder', en purrhos, 'vuurrood': 'van onderen vuurkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.