Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Geelpluimtreurtiran

Geelpluimtreurtiran | Laniocera rufescens

Speckled Mourner | Plañidera moteada | Chorona-pintada

De geelpluimtreurtiran is een roodbruine vogel van het laaglandregenwoud van Midden-Amerika en de Chocó. Hij lijkt in bouw op de grauwe treurtiran, maar is rossig van kleur en heeft gestippelde vleugeldekveren. In het gidsgebied bereikt hij zijn zuidgrens in het noordwesten van Ecuador.

Geelpluimtreurtiran (Laniocera rufescens)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lange reeks heldere, doordringende fluittonen van twee lettergrepen, zoiets als tlie-jur, tlie-jur, vaak lange tijd herhaald.

Luister: ZangXC989469

Opname: Francis Canto Jr — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20 cm, met een ronde kop, een rechte snavel en een vrij lange staart. Overwegend warm roodbruin, op de borst vaak met vage, donkere schubjes. De vleugeldekveren hebben zwarte en kaneelkleurige puntjes, die rijen stippen vormen. Aan de zijkant van de borst zit een geel tot oranje plukje veren, vaak verborgen onder de vleugel. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

De rosse treurtiran Rhytipterna holerythra is egaal roodbruin, zonder vleugelstippen of borstschubben. De rosse piha Lipaugus unirufus is groter en egaal roodbruin, met een luide, explosieve roep. De kaneelbekarde Pachyramphus cinnamomeus is kleiner, met een kortere staart, een grotere kop en een lichte teugel.

Leefgebied

Vochtig laaglandregenwoud en hoog secundair bos, meestal onder 900 m. Leeft in de middelste etage. Eet vruchten en insecten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Pacifische laagland en in het noorden, tot in het laagland langs de Cauca en de Magdalena. In Ecuador zeldzaam in het uiterste noordwesten. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in laaglandbos van de Chocó, in Colombia of het noordwesten van Ecuador, naar de lange fluitreeks; de vogel zit vaak lange tijd stil op één plek in de middelste etage.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij schaars en afhankelijk van groot bos; ontbossing in het Pacifische laagland is een bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Laniocera rufescens | (Sclater, 1858)

Sclater beschreef de soort in 1858 als Lipaugus rufescens; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Laniocera werd in 1841 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Lanius, het klauwiergeslacht van Linnaeus (1758), met Grieks keras, 'hoorn', hier in de zin van 'snavel'. De soortnaam is Latijn rufescens, 'roodachtig', van rufus, 'rood'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cobán, Alta Verapaz, Guatemala.