Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Grote schiffornis

Grote schiffornis | Schiffornis major

Varzea Schiffornis | Llorón de várzea | Flautim-ruivo

De grote schiffornis is een kleine, kaneelbruine vogel van overstroomd bos langs de grote rivieren van Amazonië. Hij leeft verscholen in het onderste deel van het bos en wordt vooral opgemerkt aan zijn fluitende zang. Van de schiffornissen in het gidsgebied is hij het meest gebonden aan várzea en igapó.

Grote schiffornis (Schiffornis major)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte reeks heldere, wat trage fluittonen, vaak drie of vier, met stijgende en dalende toonhoogte; vooral in de vroege ochtend.

Luister: ZangXC1186263

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, met een ronde kop, grote donkere ogen en een vrij lange staart. Overwegend warm kaneelbruin, stuit en staart helderder roestbruin, de buik lichter. Sommige vogels hebben een grijzige kop en keel, vooral rond het oog. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruinvleugelschiffornis Schiffornis turdina is donkerder olijfbruin, zonder kaneelkleurige tint, en leeft in bos op vaste grond. De kaneelattila Attila cinnamomeus is groter, met een zwaardere haaksnavel en donkere vleugels, en zit hoger in het bos. De rosse casiornis Casiornis rufus is slanker, met een lichte keel, en leeft vooral in drogere bossen.

Leefgebied

Ondergroei en lagere etage van seizoensgebonden overstroomd bos (várzea en igapó) en bos op riviereilanden in het Amazonelaagland, meestal onder 300 m. Eet vruchten en insecten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het uiterste zuidoosten, langs de Amazone. In Ecuador in het oostelijke laagland langs de grote rivieren. In Peru wijdverbreid in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek per boot of over vlonderpaden het overstroomde bos langs grote rivieren en luister vroeg in de ochtend naar de fluitende zang laag in het bos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Overstroomd bos langs de rivieren is in grote delen van het gidsgebied nog ruim aanwezig.

Wetenschappelijke naam

Schiffornis major | des Murs, 1856

Des Murs beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Schiffornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert de achternaam van de Duitse fysioloog Moritz Schiff (1823–1896) met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam is Latijn major, 'groter'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sarayacu, Peru.