Alle soorten › Zangvogels › Bekardes en tityra's › Heuvelschiffornis

Heuvelschiffornis | Schiffornis aenea

Foothill Schiffornis | Llorón bronceado | Flautim-do-sopé

De heuvelschiffornis is een donkere, olijfbruine vogel van de voetheuvels aan de oostflank van de Andes in Ecuador en Peru. Hij werd lang beschouwd als vorm van de bruinvleugelschiffornis, maar verschilt in zang en hoogteverspreiding. Hij leeft verscholen in de ondergroei.

Heuvelschiffornis (Schiffornis aenea)
Foto: photokeen — CC BY-SA 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een korte reeks heldere fluittonen, meestal drie of vier, met wisselende toonhoogte; verschilt in ritme en toonhoogte van de zang van de bruinvleugelschiffornis.

Luister: ZangXC608614

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, met een ronde kop, grote donkere ogen en een vrij lange staart. Overwegend donker olijfbruin, iets warmer bruin op vleugels en staart; keel en borst olijfgrijs, de buik wat lichter. Geen vleugelstrepen of andere tekening. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bruinvleugelschiffornis Schiffornis turdina lijkt sterk, maar leeft lager, in het Amazonelaagland, en heeft een andere zang. De okerbuikpipratiran Mionectes oleagineus is kleiner, met een okergele buik en een dunne snavel, en licht vaak één vleugel op.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos op de oostflank van de Andes, ruwweg tussen 600 en 1600 m. Leeft alleen of in paren laag in het bos. Eet vruchten en insecten. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador langs de oostflank van de Andes. In Peru langs de oostflank, zuidwaarts tot in het midden van het land. Uit Colombia en Bolivia niet met zekerheid bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bospaden in de voetheuvels van het oosten van Ecuador of het noorden van Peru naar de korte fluitreeks; de zanger zit laag en stil in dichte ondergroei.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied in de voetheuvels staat plaatselijk onder druk door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Schiffornis aenea | Zimmer, 1936

Zimmer beschreef de soort in 1936 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Schiffornis werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert de achternaam van de Duitse fysioloog Moritz Schiff (1823–1896) met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam is Latijn aeneus, 'bronskleurig', naar de olijfbruine glans van het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chaupe, Piura, Peru.