Alle soorten › Steltloperachtigen › Grielen › Griel

Griel | Burhinus oedicnemus

Eurasian Thick-Knee | Alcaraván común | Alcaravão

De griel is een griel uit Europa, Noord-Afrika en Zuidwest-Azië, die in het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast is vastgesteld. Het is een nachtactieve vogel van droge, open vlakten, die overdag stil en gecamoufleerd op de grond staat.

Griel (Burhinus oedicnemus)
Foto: Artemy Voikhansky — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

In het broedgebied vooral 's nachts luide, fluitende, wulpachtige roepen, kur-lie, vaak in reeksen. Dwaalgasten zijn meestal stil.

Luister: RoepXC1185091

Opname: Sébastien Reeber — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

40–44 cm, met een ronde kop, grote gele ogen, een korte, gele snavel met zwarte punt en lange gele poten. Het kleed is zandbruin en dicht donker gestreept. Op de gesloten vleugel valt een witte band tussen twee donkere banden op. De kop heeft een korte witte wenkbrauw- en wangstreep. In vlucht zwarte slagpennen met witte vlekken en een witte vleugelstreep. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De Peruaanse griel Hesperoburhinus superciliaris heeft een grijzere, minder gestreepte borst, een opvallende witte wenkbrauw met zwarte bovenrand en mist de witte band op de gesloten vleugel. De Caribische griel Hesperoburhinus bistriatus is groter, met een lange, brede witte wenkbrauwstreep onder een zwarte streep en eveneens zonder duidelijke vleugelband.

Leefgebied

In het oorspronkelijke gebied droog, open terrein: steppe, heide, zandvlakten, akkers en kale weiden. Eet 's nachts insecten, wormen, slakken en kleine gewervelde dieren. Een dwaalgast is te verwachten in vergelijkbaar open, droog land of in weiden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld; een vaste plek of tijd van voorkomen is er niet. Broedt in Europa, Noord-Afrika en Zuidwest-Azië; noordelijke vogels overwinteren in Noord-Afrika en de Sahel. Ontbreekt op de Galápagos.

Hoe en wanneer kijken

Een dwaalgast kan opduiken in open, droog terrein of weidegebied, waarschijnlijk eerder in het noorden en aan de kust dan in het binnenland. Let op de witte vleugelband en de gele snavelbasis om hem van de inheemse grielen te onderscheiden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In delen van Europa is de stand afgenomen door de intensivering van de landbouw, maar het verspreidingsgebied is groot.

Wetenschappelijke naam

Burhinus oedicnemus | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Charadrius Oedicnemus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Burhinus werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks bous, 'os', en rhis, 'neus' of 'snavel', naar de forse snavel. De soortnaam komt van Grieks oidos, 'zwelling', en knēmē, 'scheen', naar de dikke 'knieën' (eigenlijk hielgewrichten). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Engeland.