Alle soorten › Steltloperachtigen › Kluten › Andeskluut

Andeskluut | Recurvirostra andina

Andean Avocet | Avoceta andina | Alfaiate-andino

De Andeskluut is een stevige, zwart-witte kluut van de zoutmeren en lagunes van de hoge Andes. Hij is de enige kluut die zijn hele leven boven ongeveer 3500 m doorbrengt, en foerageert met zijwaartse snavelbewegingen in ondiep, vaak zout water, vaak samen met flamingo's.

Andeskluut (Recurvirostra andina)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, nasale, herhaalde roep, kluut of wiek, vooral bij verstoring en in vlucht, en een scherp alarmgeluid bij het nest.

Luister: RoepXC146956

Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

43–48 cm, met een lange, dunne, opgewipte zwarte snavel en vrij korte, blauwgrijze poten. Kop, hals, buik en stuit zijn wit; rug, vleugels en staart zijn geheel zwart, zonder wit vleugelpatroon. Het oog is rood. De seksen zijn vrijwel gelijk, het vrouwtje heeft een iets sterker gebogen snavel. Jongen hebben bruinige randen aan de zwarte veren.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse kluut Recurvirostra americana, een zeldzame dwaalgast in het laagland, heeft een zwart-wit patroon op de vleugels, langere poten en een oranjebruine of grijze kop en hals. De Amerikaanse steltkluut Himantopus mexicanus heeft een rechte snavel, lange roze poten en een zwarte achterhals en kop.

Leefgebied

Ondiepe zout- en brakwatermeren, lagunes, zoutvlakten met plassen en moerassige oevers van meren in de puna en op het altiplano, ruwweg tussen 3500 en 4600 m, soms in bofedales. Eet kleine kreeftachtigen, insectenlarven en andere ongewervelden. Broedt alleen of in losse groepjes; het nest is een kuiltje op een eilandje of kale oever, soms met wat plantenmateriaal.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de hoge Andes van het midden en zuiden, vooral van Junín en Huancavelica zuidwaarts tot Puno en Tacna. In Bolivia op het altiplano en in de zoutvlakten van het zuidwesten. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de zoutmeren en lagunes van het altiplano, zoals rond het Junínmeer, Salinas y Aguada Blanca bij Arequipa en de lagunes van Zuidwest-Bolivia, vaak tussen flamingo's en andere watervogels. De vogels zijn het hele jaar aanwezig, maar verplaatsen zich tussen meren als het waterpeil verandert.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort hangt af van ondiepe hoogvlaktemeren, die gevoelig zijn voor mijnbouw, waterwinning en droogte.

Wetenschappelijke naam

Recurvirostra andina | Philippi & Landbeck, 1861

Philippi & Landbeck beschreef de soort in 1861 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Recurvirostra werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn recurvus, 'achterover gebogen', en rostrum, 'snavel'. De soortnaam andina verwijst naar de Andes; dat is niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Laguna Parinacota, Arica y Parinacota, Chili.