Alle soorten › Steltloperachtigen › Kluten › Amerikaanse steltkluut

Amerikaanse steltkluut | Himantopus mexicanus

Black-necked Stilt | Candelero americano | Pernilongo-de-costas-negras

De Amerikaanse steltkluut is een slanke, zwart-witte steltloper met uitzonderlijk lange, roze poten en een naaldfijne, rechte snavel. Hij is de wijdst verbreide steltkluut van het gidsgebied en broedt van de mangrovekust tot de meren van het altiplano en op de Galápagos. In het zuiden komt de witruggige vorm melanurus voor.

Amerikaanse steltkluut (Himantopus mexicanus)
Foto: Frank Schulenburg — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, scherpe, keffende roep, kek-kek-kek of kiep, voortdurend herhaald bij verstoring, vaak door meerdere vogels tegelijk.

Luister: RoepXC1176303

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

35–39 cm, met zeer lange roze tot rode poten, een lange, dunne, rechte zwarte snavel en een kleine kop. Bovendelen, achterhals en kop zijn zwart, met een witte vlek boven het oog; voorhals, borst en buik zijn wit. Het mannetje is glanzend zwart, het vrouwtje heeft een bruinig zweem op de rug. Bij de zuidelijke vorm melanurus loopt een witte band over de achterhals tussen kop en rug en is de kop witter. Jongen zijn bruiner, met lichte veerranden.

Verwarrings­soorten

De Andeskluut Recurvirostra andina heeft een opgewipte snavel, kortere, blauwgrijze poten en een geheel witte kop en hals. De Amerikaanse kluut Recurvirostra americana, een zeldzame dwaalgast, heeft een opgewipte snavel, blauwgrijze poten en een wit vleugelpatroon. Andere zwart-witte steltlopers in het gidsgebied hebben veel kortere poten.

Leefgebied

Ondiep zoet, brak en zout water: lagunes, zoutpannen, estuaria, moerassen, rijstvelden, waterzuiveringsvijvers, overstroomde weiden en meeroevers, van zeeniveau tot meer dan 4000 m op het altiplano. Pikt insecten, kleine kreeftachtigen, wormen en kleine visjes van het wateroppervlak of uit de modder. Broedt in losse kolonies; het nest is een kuiltje of een hoopje plantenmateriaal op een oever of eilandje.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, het Magdalenadal, het Caucadal, langs de Pacifische kust en plaatselijk in de Llanos en op de hoogvlakte van Bogotá. In Ecuador vooral langs de kust en in het westelijke laagland, plaatselijk in het hooggebergte. In Peru langs de hele kust, plaatselijk in het hooggebergte en verspreid in het Amazonelaagland. In Bolivia in de laaglandsavannen en op het altiplano. Op de Galápagos een kleine, vaste broedpopulatie. Buiten het gidsgebied van de Verenigde Staten tot Argentinië en Chili.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de kust van Peru en Ecuador bij lagunes, zoutpannen en waterzuiveringsvijvers, waar vogels het hele jaar foerageren. Op de Galápagos op de lagunes bij Puerto Villamil en Punta Cormorant. Bij het nest vliegen ze luid roepend op de waarnemer af.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd als aparte soort. In deze indeling is ze niet afzonderlijk beoordeeld op de Rode Lijst; de soortengroep als geheel is wijd verbreid en niet bedreigd. Plaatselijk verliest ze broedplaatsen door drooglegging en bebouwing van lagunes.

Wetenschappelijke naam

Himantopus mexicanus | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Charadrius Mexicanus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Himantopus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks himantopous, 'riempoot', van himas 'riem' en pous 'voet', naar de lange, dunne poten. De soortnaam mexicanus verwijst naar Mexico; dat is niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.