Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Grijsborstmeestiran

Grijsborstmeestiran | Anairetes alpinus

Ash-breasted Tit-Tyrant | Cachudito pechicenizo | Tiranete-chapim-de-peito-cinza

De grijsborstmeestiran is een zeldzame tiran van Polylepis-bos hoog in de Andes van Peru en Bolivia. Hij is grijzer en minder contrastrijk getekend dan de andere meestirannen, met een witte middenkruin tussen zwartachtige kuifveren. Door het verlies van Polylepis-bos geldt hij als kwetsbaar.

Grijsborstmeestiran (Anairetes alpinus)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is vermoedelijk een stijgende, brommerige toon gevolgd door korte, dalende tonen; roepjes zijn een klaaglijk fiiet, een korte zachte triller en pip-tonen.

Luister: ZangXC73089

Opname: Joseph Tobias and Nathalie Seddon — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

13 cm. Zwartachtige kuif van verlengde veren aan de zijkanten van de kruin, met een witte middenkruin; kop donkergrijs, bovendelen zachtgrijs met vage zwartachtige strepen. Vleugels zwartachtig met twee brede witte vleugelstrepen en witachtige randen aan de binnenste slagpennen. Staart van boven zwart, van onderen grotendeels wit. Borst en flanken zachtgrijs, buik en onderstaartdekveren witachtig tot zeer licht geel. Snavel zwart; iris hazelbruin. Seksen gelijk. De ondersoort bolivianus (Zuid-Peru en Bolivia) heeft een zwartere kruin en een wittere buik.

Verwarrings­soorten

De pluimmeestiran Anairetes parulus is kleiner, met een opgekrulde kuif, een lichte iris en een gestreepte keel en borst. De geelsnavelmeestiran Anairetes flavirostris is kleiner, met een gestreepte borst, een gele ondersnavel en een geelachtige buik. De witkeeltachuri Mecocerculus leucophrys heeft geen kuif, een witte keel en okerkleurige tot witachtige vleugelstrepen.

Leefgebied

Bosjes en struweel van Polylepis en Gynoxys op steile, rotsige, grazige hellingen, tussen 3700 en 4600 m. Zoekt insecten in het gebladerte van deze bosjes, meestal in paren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: de nominaatvorm op de westflank in het noorden van La Libertad, in Áncash en in Lima; bolivianus in Cusco en Apurímac. Bolivia: bolivianus in het noordwesten van La Paz. Colombia en Ecuador: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in hooggelegen Polylepis-bosjes, bijvoorbeeld bij de Abra Málaga in Cusco; de vogel verblijft het hele jaar in dezelfde bosjes.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand wordt geschat op 150 tot 700 volwassen vogels en neemt af. Bedreigingen zijn overbegrazing en vuur, die de verjonging van Polylepis verhinderen, en het kappen van Polylepis voor hout, brandhout en houtskool. De soort komt voor in enkele nationale parken in Peru en Bolivia.

Wetenschappelijke naam

Anairetes alpinus | (Carriker, 1933)

Carriker beschreef de soort in 1933 als Yanacea alpina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anairetes werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks anairetēs, 'vernietiger, doder'. De soortnaam komt van Latijn alpinus, 'van het hooggebergte'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yanac, Áncash, Peru.