Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelsnavelmeestiran

Geelsnavelmeestiran | Anairetes flavirostris

Yellow-billed Tit-Tyrant | Cachudito piquiamarillo | Tiranete-chapim-de-bico-amarelo

De geelsnavelmeestiran is een kleine, gestreepte tiran van droog struweel in de centrale en zuidelijke Andes, van het noorden van Peru tot Patagonië. De naam verwijst naar de gele ondersnavel. In Peru en Bolivia is hij een van de meest verbreide meestirannen van droge berghellingen.

Geelsnavelmeestiran (Anairetes flavirostris)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De ochtendzang is een stijgende triller gevolgd door een stotterende uitbarsting; roepjes zijn een stijgende en weer dalende, muzikale triller en een stijgend en dalend gekwetter.

Luister: ZangXC521494

Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm. Zwartachtige, gespleten kuif boven een witte kruin en wenkbrauwstreep; gezicht wit met grove zwarte strepen. Bovendelen grijsbruin; vleugels met lichte randen en twee kaneelkleurige vleugelstrepen. Keel, borst en bovenbuik wit met zwarte strepen, flanken en onderbuik ongetekend geelachtig. Bovensnavel zwart, ondersnavel geel met een zwarte punt; iris donkerbruin. Seksen gelijk. Jongen hebben een kortere kuif en zijn valer en minder gestreept. De ondersoorten verschillen in de hoeveelheid wit op de kruin en de sterkte van de strepen.

Verwarrings­soorten

De pluimmeestiran Anairetes parulus heeft een geheel zwarte snavel, een lichte iris, een lange, opgekrulde kuif en witachtige vleugelstrepen. De gestreepte meestiran Anairetes reguloides heeft een zwarte, wit gestreepte rug, een gele tot oranjerode snavel en een witachtige buik. De grijsborstmeestiran Anairetes alpinus is groter en grijs, met een ongestreepte borst.

Leefgebied

Droge, halfopen tot open terreinen: droog berg- en woestijnstruweel, doornstruweel en ook bosjes van Polylepis en Gynoxys; ten westen van de Andes plaatselijk tot bij zeeniveau in de lomas. Meest tussen 1900 en 4100 m. Zoekt insecten in struiken, alleen of in paren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in de noordelijke Andes van Piura en Cajamarca tot Áncash en Huánuco, op de westflank van Lima zuidwaarts, en in Cusco. Bolivia: in de Andes. Colombia en Ecuador: ontbreekt. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en in Argentinië zuidelijk tot Chubut; zuidelijke vogels trekken in de winter noordwaarts, enkele tot in Uruguay.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droog struweel langs wegen in de inter-Andesdalen van Peru en Bolivia en luister naar de muzikale triller.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De stand wordt stabiel geacht; in de Peruaanse Andes vrij algemeen, elders zeldzaam tot vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Anairetes flavirostris | Sclater & Salvin, 1876

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1876 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anairetes werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks anairetēs, 'vernietiger, doder'. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tilotilo, Yungas, La Paz, Bolivia.