Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Grijsborststruikgors

Grijsborststruikgors | Atlapetes schistaceus

Slaty Brushfinch | Atlapetes pizarroso | Tico-tico-ardósia

De grijsborststruikgors is een donkergrijze struikgors met een roestbruine kruin van de hogere nevelwouden van de noordelijke Andes. Een witte baardstreep met een smalle zwarte streep eronder en, bij de vogels van het gidsgebied, een witte vlek op de vleugel maken hem herkenbaar. Hij leeft in paren of familiegroepjes in de ondergroei, vaak in bamboe en in gemengde groepen.

Grijsborststruikgors (Atlapetes schistaceus)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang klinkt vooral bij zonsopgang en is een korte reeks, ongeveer tsoe, twiet-twiet. In duet geven paren hoge tonen en trillers die eindigen op tsjoewie-tsjoewie-tsjoewie. Tijdens het foerageren hoge, dunne tsiet-roepjes.

Luister: ZangXC1066297

Opname: Alain Verneau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een stevige, zwarte snavel en een vrij lange staart. Kruin en nek zijn roestbruin, het gezicht is grotendeels zwart, met een witachtige vlek op de teugels. Een lange witte baardstreep wordt van onderen begrensd door een smalle zwarte streep. De bovendelen zijn donkergrijs, de staart zwartachtig. De vleugels zijn zwartachtig, met een witte vlek op de gesloten vleugel. De keel is witachtig met fijne donkere spikkels; borst en flanken zijn middengrijs, het midden van de buik witachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De antioquiastruikgors Atlapetes blancae leeft alleen op een hoogvlakte in Antioquia, is bleker grijs van onder en heeft een witachtig gezicht zonder brede witte baardstreep. De geelborststruikgors Atlapetes latinuchus en de bleeknekstruikgors Atlapetes pallidinucha hebben gele onderdelen. De bruinkapstruikgors Arremon brunneinucha heeft een witte keel met een zwarte borstband en een olijfgroene rug.

Leefgebied

Struikrijke randen en ondergroei van vochtig tot nat bergbos, nevelwoud, elfenbos en secundair bergbos, vaak met Chusquea-bamboe, ruwweg tussen 2000 en 3600 m, in Ecuador vooral boven 2500 m. Zoekt laag in de vegetatie en op de grond naar insecten, andere ongewervelden, zaden en bessen. Het nest is een kom in dicht struikgewas.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de West- en Centrale Andes en in het noorden van de Oost-Andes in Norte de Santander, en in de Serranía del Perijá. In Ecuador in de Andes, vooral op de oostflank, zuidwaarts tot het noorden van Azuay. Volgens de huidige indeling ontbreekt de soort in Peru en Bolivia, en ook op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bamboerijk nevelwoud en aan bosranden langs bergwegen in de hogere Andes, bijvoorbeeld rond Papallacta in Ecuador of in Los Nevados in Colombia. Groepjes bewegen zich door de ondergroei, vaak samen met andere soorten; let op hun dunne roepjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid en verdraagt secundair bos en bosranden; het leefgebied wordt plaatselijk kleiner door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Atlapetes schistaceus | (Boissonneau, 1840)

Boissonneau beschreef de soort in 1840 als Tanagra (Arremon) schistaceus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Atlapetes werd in 1831 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks: de mythische titaan Atlas en petēs, 'vlieger'. De soortnaam komt van Latijn schistaceus, 'leikleurig', naar het leigrijze verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.