Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Grijsbrauwstekelstaart

Grijsbrauwstekelstaart | Cranioleuca curtata

Ash-browed Spinetail | Curutié cejigrís | Arredio-de-sobrancelha-cinza

De grijsbrauwstekelstaart is een ovenvogel van vochtig bergbos aan de oostflank van de Andes, van Colombia tot Bolivia. Hij zoekt in het bladerdak tussen mos, dode bladeren en epifyten, bijna altijd met gemengde groepen. Met de roodwangstekelstaart en de streepwangstekelstaart vormt hij een groep nauw verwante soorten die elkaar geografisch vervangen.

Grijsbrauwstekelstaart (Cranioleuca curtata)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, schelle reeks tonen die versnelt en daalt, meestal eindigt in een triller en in sterkte afneemt.

Luister: ZangXC750606

Opname: Mauricio Cuéllar Ramírez — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een spitse snavel en een roodbruine staart met stekelige punten. Kruin en vleugels zijn kastanjebruin, met een witachtige tot vuilgrijze wenkbrauwstreep. De rug is warm bruin, naar de stuit roodachtiger. De keel is lichter, de onderdelen zijn grijsolijf. De vorm op de oostflank van Colombia, Ecuador en Noord-Peru is donkerder, met meer kastanjebruin; de vorm in Zuid-Peru en Bolivia is bleker, met een kastanjebruin voorhoofd. De seksen zijn gelijk; jongen hebben een duidelijke wenkbrauwstreep en oker-roodbruine onderdelen.

Verwarrings­soorten

De roodwangstekelstaart Cranioleuca erythrops van de westflank heeft een geheel roodbruin gezicht zonder lichte wenkbrauwstreep. De streepwangstekelstaart Cranioleuca antisiensis leeft westelijker en in drogere streken, met een witte wenkbrauwstreep en gestreepte wangen. De marcapatastekelstaart Cranioleuca marcapatae en de witkruinstekelstaart Cranioleuca albiceps in Zuid-Peru en Bolivia leven hoger, in nevelwoud boven ongeveer 2400 m, en hebben een helderder roodbruine rug; de laatste heeft een lichte kruin.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, in Colombia tussen 800 en 2300 m, verder zuidelijk meestal tussen 900 en 1700 m, plaatselijk van 650 tot 2500 m. Zoekt in de middelste lagen en het bladerdak langs takken, mos en dode bladeren naar insecten, vaak hangend. Het nest is, zoals bij verwante soorten, een bal van mos die aan een tak hangt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia aan de westflank van de Oostelijke Cordillera van Santander tot Huila, en op de oostflank van Caquetá zuidwaarts. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru langs de oostflank over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank in La Paz, Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg gemengde groepen in het voetheuvelbos en lagere bergbos langs bergwegen op de oostflank, zoals de Manu-weg in Peru of de wegen door de Yungas in Bolivia; de vogel zoekt vaak hangend aan dode bladeren.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied op de oostflank wordt plaatselijk ontbost voor landbouw en wegen.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca curtata | (Sclater, 1870)

Sclater beschreef de soort in 1870 als Synallaxis curtata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam komt van Latijn curtatus, 'ingekort', vermoedelijk naar de korte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.