Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Streepwangstekelstaart

Streepwangstekelstaart | Cranioleuca antisiensis

Line-cheeked Spinetail | Curutié cariestriado | Arredio-de-bochecha-listrada

De streepwangstekelstaart is een ovenvogel van halfvochtig bergstruweel en bosranden op de westflank van de Andes, van het zuidwesten van Ecuador tot Midden-Peru. Fijne lichte strepen op de wangen en een witte wenkbrauwstreep onder de roodbruine kruin kenmerken hem. De grotere vorm baroni uit Noord- en Midden-Peru werd vroeger als aparte soort beschouwd.

Streepwangstekelstaart (Cranioleuca antisiensis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Kwetterende en scheldende roepen, waaronder een tsi-tsjik. De zang is een reeks luide, schelle tonen die meestal in een triller eindigt. Zingt vooral in de vroege ochtend en in de schemering.

Luister: ZangXC856005

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm; de vormen in Peru zijn groter dan die in Ecuador. Een spitse snavel en een roodbruine staart met stekelige punten. De kruin is roodbruin, met een scherp begrensde witte wenkbrauwstreep; de oorstreek is fijn licht gestreept en de keel licht. De bovendelen zijn bruin tot olijfgrijs, de vleugels roodbruin. Borst en buik zijn grijsbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijsbrauwstekelstaart Cranioleuca curtata leeft op de oostflank en in vochtiger bos, met een vuilgrijze wenkbrauwstreep en zonder gestreepte wangen. De roodwangstekelstaart Cranioleuca erythrops heeft een roodbruin gezicht; jongen met een okerkleurige wenkbrauwstreep kunnen in het zuidwesten van Ecuador op deze soort lijken. De vaalkopstekelstaart Cranioleuca albicapilla in Midden-Peru is groter, met een roomwitte kruin en kuif.

Leefgebied

Halfvochtig tot vochtig bergstruweel, bosranden en dicht groenblijvend bos, droger dan nevelwoud, maar niet in droog loofbos of woestijn; in Midden-Peru ook in Polylepis- en elzenbos. In Ecuador vanaf ongeveer 800 m, omhoog tot ongeveer 3000 m nabij de boomgrens, plaatselijk hoger. Zoekt in paren of met gemengde groepen langs takken, mos en epifyten naar insecten. Het nest is een bal van mos die aan een tak hangt.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het zuidwesten, in Azuay, El Oro en Loja. In Peru op de westflank en in de westelijke Andes van Piura en Cajamarca zuidwaarts tot Huánuco, Pasco en Lima. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struikrijke bosranden en ravijnen op de westflank, in Ecuador in de provincie Loja, in Peru in de hogere dalen van Cajamarca en Ancash; de vogel laat zich vooral in de vroege ochtend horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het halfvochtige bos van de westflank is sterk versnipperd door landbouw, begrazing en houtkap.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca antisiensis | (Sclater, 1859)

Sclater beschreef de soort in 1859 als Synallaxis antisiensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Grieks kranion, 'schedel', en leukos, 'wit'. De soortnaam is Nieuwlatijn antisiensis, 'uit de Andes', van Inca anti, 'koper', dat daar werd gewonnen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cuenca, Ecuador.