Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Grijsbuikmiervogel

Grijsbuikmiervogel | Ammonastes pelzelni

Grey-bellied Antbird | Hormiguero ventrigrís | Formigueiro-de-barriga-cinza

De grijsbuikmiervogel is een gedrongen, vrijwel geheel op de grond levende miervogel van het bos op witzand in het noordwesten van het Amazonegebied. Hij hupt door het strooisel van open caatingabos met hoge bomen en een ijle ondergroei. In het gidsgebied komt hij alleen voor in het oosten en zuiden van het Colombiaanse Amazonegebied.

Grijsbuikmiervogel (Ammonastes pelzelni)
Foto: Abby Darrah — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een gelijkmatige reeks van ongeveer vijftien zeer hoge srie-tonen zonder pauzes. De roep is een korte, hoge ratelende triller die wegsterft.

Luister: ZangXC519308

Opname: Mauricio Álvarez-Rebolledo (Colección de Sonidos Ambientales - Instituto Humboldt) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een vrij korte staart. Het mannetje heeft een grijs-wit gevlekt gezicht, een donker grijsbruine kruin, een warm roodbruine rug en stuit en donker roodbruine vleugels en staart; de zwartachtige vleugeldekveren hebben grote, licht bruingele toppen. Keel en borst zijn zwart, aan de zijkanten omzoomd door grijs; de buik gaat over in roestgeel. Het vrouwtje heeft vergelijkbare bovendelen met grotere lichte vlekken op de dekveren en is van onder overwegend wit, met een zwartachtig geschubde bovenborst. De snavel is zwart, de poten zijn lichtbruin.

Verwarrings­soorten

De zwartkeelmiervogel Myrmophylax atrothorax heeft een langere staart, kleinere vleugelstippen en bij het mannetje een donkere, niet roestgele buik; hij leeft in dichte ruigte en bosranden. De yapacanamiervogel Aprositornis disjuncta is grijs van boven en wit of licht roestgeel van onder, zonder zwarte borst. De roetkopmiervogel Percnostola rufifrons is groter, het mannetje met een zwarte kop, en zoekt voedsel wat hoger in de ondergroei.

Leefgebied

Vooral caatingabos op witzand met hoge bomen en een ijle ondergroei, ook dichter witzandbos met veel bromelia's en de overgang naar igapó, tot ongeveer 400 m. Foerageert alleen, in paren of in familiegroepen bijna uitsluitend op de grond; pikt insecten en spinnen uit het strooisel, uit opgerolde dode bladeren en uit mos, en klimt soms op omgevallen stammen. Broedt vermoedelijk in januari en februari; over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuiden van Caquetá en in het uiterste oosten van Guainía en Vaupés. Komt niet voor in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van de Venezolaanse deelstaat Amazonas en in het uiterste noordwesten van Brazilië, langs de bovenloop van de Rio Negro.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in witzandbos rond Inírida en Mitú. Luister naar de hoge, gelijkmatige zangreeks en kijk langs de bosbodem, waar de vogel tussen het strooisel hupt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand lijkt stabiel en het leefgebied ligt in een van de minst door de mens aangetaste delen van Zuid-Amerika.

Wetenschappelijke naam

Ammonastes pelzelni | (Sclater, 1890) (GBIF: Myrmeciza pelzelni)

Sclater beschreef de soort in 1890 als Myrmeciza pelzelni; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ammonastes werd in 2013 ingevoerd door Bravo, Isler & Brumfield. De geslachtsnaam combineert Grieks ammos, 'zand', en nastēs, 'bewoner'. De soortnaam eert August von Pelzeln (1825–1891), Oostenrijks ornitholoog. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Marabitanas, Rio Negro, Brazilië.