Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Grijskapmierklauwier
Grijskapmierklauwier | Thamnophilus caerulescens
Variable Antshrike | Batará variable | Choca-da-mata
De grijskapmierklauwier is een kleine mierklauwier met een zware, aan de punt gehaakte snavel, die zijn naam in het Engels en Spaans dankt aan de grote verschillen in kleur tussen de ondersoorten. In het gidsgebied leeft hij in het struikgewas en de bosranden van de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia. Paren houden zich vaak verborgen in dichte begroeiing en verraden zich door hun roep.
Geluid
De zang is een versnellende reeks korte, nasale tonen die eindigt in een iets lagere slottoon, zoals bij veel mierklauwieren. Daarnaast klinken grommende en klagende roepjes. Beide seksen zingen, vaak afwisselend.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–16 cm, met een korte kuif die bij opwinding wordt opgezet en een vrij lange staart. Het mannetje is in de Andes overwegend donker leigrijs tot zwartachtig, met een zwartere kruin, witte stippen en randen op de vleugeldekveren en witte toppen aan de staartpennen; ondersoorten in het laagland van Bolivia zijn lichter grijs. Het vrouwtje is olijfbruin van boven met een roestbruinere kruin, en okergeel tot warm bruingeel van onder; ook zij heeft lichte vleugelstippen. De iris is donker.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de eenkleurige mierklauwier Thamnophilus unicolor is egaal leigrijs zonder witte vleugelstippen en staarttoppen; het vrouwtje is roestbruin met een grijs gezicht. Het mannetje van de gebandeerde mierklauwier Thamnophilus doliatus is overal zwart-wit gebandeerd, het vrouwtje roestbruin met een gestreepte kop. De leikleurige mierklauwier Thamnophilus schistaceus leeft in het Amazonelaagland en heeft geen witte vleugeltekening.
Leefgebied
Struikgewas, bosranden, open plekken met ondergroei, secundair bos en ruigte langs wegen op de oostflank van de Andes, van de voetheuvels tot in het lagere nevelwoud; in Bolivia ook in droogbos en struweel in het laagland. Zoekt insecten en andere ongewervelden in dichte vegetatie, vaak vlak boven de grond, en sluit zich soms aan bij gemengde groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru op de oostflank van de Andes, van het noorden zuidwaarts; in Bolivia op de oostflank en in de droge dalen, en ook in het oostelijke laagland. Komt niet voor in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het noorden van Argentinië, Uruguay en het oosten en zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs bergwegen door de Yungas, in dichte struiken aan de wegrand, zoals in de dalen van Cusco en La Paz. Vaak eerst aan de zang te herkennen; geduldig wachten levert meestal een glimp op.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Verdraagt verstoring van het bos goed en komt ook voor in secundaire begroeiing.
Wetenschappelijke naam
Thamnophilus caerulescens | Vieillot, 1816
Vieillot beschreef de soort in 1816 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Thamnophilus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en philos, 'liefhebbend': struikminnaar. De soortnaam komt van Latijn caerulescens, 'blauwachtig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.