Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Grijskeelmierklauwier

Grijskeelmierklauwier | Thamnomanes ardesiacus

Dusky-throated Antshrike | Batará gorjioscuro | Uirapuru-de-garganta-preta

De grijskeelmierklauwier is een compacte, grijze mierklauwier van de ondergroei van Amazonisch laaglandregenwoud. Samen met verwante Thamnomanes-soorten vormt hij de kern van gemengde groepen in de ondergroei: hij zit rechtop op een open zitplaats, vangt insecten in korte vluchtjes en geeft luide alarmroepen waar andere soorten op reageren.

Grijskeelmierklauwier (Thamnomanes ardesiacus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een versnellende, stijgende reeks schorre, nasale tonen. De roepen zijn schorre, ratelende en fluitende tonen, vooral wanneer de groep in beweging is of een roofvogel nadert.

Luister: ZangXC1177676

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een vrij korte staart en een brede, aan de punt gehaakte snavel. Het mannetje is egaal donker leigrijs, met een zwarte keelvlek die in grootte varieert en bij sommige vogels bijna ontbreekt. Het vrouwtje is olijfbruin van boven, met een witachtige tot grijze keel, een bruingele borst en een okerkleurige tot oranjebruine buik.

Verwarrings­soorten

Temmincks mierklauwier Thamnomanes caesius is iets groter en langer van staart; het mannetje heeft geen zwarte keel en het vrouwtje heeft een roestbruine buik en stuit. De blauwe mierklauwier Thamnomanes schistogynus leeft in het zuiden van Peru en in Bolivia; het mannetje is blauwer grijs zonder zwarte keel en het vrouwtje heeft een grijze borst en een roestbruine buik. De bosmiervireo Dysithamnus mentalis is kleiner, met een grijze kap en lichte vleugelstrepen.

Leefgebied

Ondergroei en lagere middenlaag van vochtig laaglandregenwoud op terra firme en in de voetheuvels, plaatselijk ook in oud várzeabos, meestal onder 1000 m. Vangt insecten met korte vluchtjes vanaf een zitplaats, vaak insecten die door andere vogels van de groep worden opgejaagd. Het nest is een diep kommetje in een vork van een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het zuidoosten, in Caquetá, Putumayo, Amazonas, Guaviare en Vaupés. Ecuador: verbreid in het oostelijke laagland. Peru: verbreid in het Amazonelaagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het noorden, in Pando, Beni en het noorden van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden en westen van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek gemengde groepen in de ondergroei van terra-firmebos, bijvoorbeeld in Yasuní, Tambopata of rond Leticia. De luide roepen van deze mierklauwier verraden vaak waar de groep zich bevindt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is algemeen in ongestoord laaglandbos, maar is gevoelig voor versnippering, omdat gemengde groepen grote aaneengesloten bossen nodig hebben.

Wetenschappelijke naam

Thamnomanes ardesiacus | (Sclater & Salvin, 1868)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1868 als Dysithamnus ardesiacus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Thamnomanes werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks thamnos, 'struik', en -manēs, 'hartstochtelijk gesteld op'. De soortnaam komt van nieuw-Latijn ardesiacus, 'leikleurig', naar Frans ardoisé. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.