Alle soorten › Zangvogels › Muggeneters › Grijskeelmuggeneter

Grijskeelmuggeneter | Conopophaga peruviana

Ash-throated Gnateater | Jejenero golicinéreo | Chupa-dente-do-peru

De grijskeelmuggeneter is een kleine muggeneter van het westelijke Amazonebekken, met een wit pluimpje achter het oog. Hij leeft laag in de ondergroei van het laaglandbos en wordt meer gehoord dan gezien. Het grijze mannetje en het roodbruine vrouwtje verschillen duidelijk.

Grijskeelmuggeneter (Conopophaga peruviana)
Foto: Thibaud Aronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een holle, korte roep, hwriekik, en een tweelettergrepig, niesachtig geluid. Bij het opvliegen zoemen de vleugels.

Luister: ZangXC260838

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, rond en kortstaartig, op lange poten. Het mannetje heeft een grijs gezicht en een grijze borst, een bruine kruin, een grijze, bruin getinte rug, een lichte kin en een wit pluimpje achter het oog; de onderbuik is bruin. Het vrouwtje heeft een roodbruin gezicht en een roodbruine borst, met bruine bovendelen en een kleiner wit pluimpje.

Verwarrings­soorten

De cayennemuggeneter Conopophaga aurita overlapt in het noorden van het gebied; het mannetje heeft een zwart gezicht en een roodbruine borst. De vrouwtjes lijken veel op elkaar; let op de stem en een begeleidend mannetje. De geringde piepertiran Corythopis torquatus loopt over de bodem, heeft een langere staart en een zwart gestreepte borstband.

Leefgebied

De open ondergroei van vochtig laaglandbos op terra firme, vooral bij lianenwarren en omgevallen bomen, ook in várzeabos en op hellingen en heuvelruggen. Meestal tot 600 m, in Peru plaatselijk tot 1000 m, in Bolivia tot ongeveer 400 m. Zoekt kleine geleedpotigen op of vlak boven de grond. Het nest is een ondiep kommetje, minder dan een meter boven de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het grootste deel van het Amazonelaagland. In Bolivia alleen in het noorden van La Paz. Voor Colombia niet met zekerheid vastgesteld. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in laaglandbos naar de holle roep en kijk bij omgevallen bomen laag in de ondergroei. Vogels zitten vaak stil op een dunne stengel vlak boven de grond.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Vrij schaars, maar aanwezig in verscheidene beschermde gebieden.

Wetenschappelijke naam

Conopophaga peruviana | des Murs, 1856

Des Murs beschreef de soort in 1856 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Conopophaga werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks kōnōps, 'mug', en -phagos, '-etend': 'muggeneter'. De soortnaam verwijst naar Peru, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pebas en Nauta, Loreto, Peru.