Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Grijskopzanger
Grijskopzanger | Geothlypis philadelphia
Mourning Warbler | Reinita plañidera | Mariquita-enlutada
De grijskopzanger is een zanger met een grijze kap en gele onderdelen, die in Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten broedt en overwintert van Nicaragua tot in het noorden van Zuid-Amerika. In het noorden van het gidsgebied is hij een gewone wintergast in ruigten en struikgewas. Hij houdt zich laag en verborgen in dichte begroeiing en wordt vaak eerder gehoord dan gezien.
Geluid
De zang, in het voorjaar soms ook in het gidsgebied te horen, is een rollend tsjurrie-tsjurrie-tsjurrie tsjorrie-tsjorrie. De roep is een scherpe, droge tsjek, vaak het eerste teken van aanwezigheid.
Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12,5–13 cm, met een vrij korte staart. Het mannetje heeft een blauwgrijze kap, die op de borst overgaat in een zwarte, geschubde vlek, en geen of slechts een vage oogring. Rug en vleugels zijn olijfgroen, de onderdelen helder geel. Vrouwtjes en jonge vogels hebben een grijsolijfkleurige kap, een gelige of lichte keel en vaak dunne, onderbroken witte ooglidranden. De poten zijn roze.
Verwarringssoorten
De connecticutzanger Oporornis agilis is groter, met langere onderstaartdekveren en een volledige witte oogring in alle kleden; hij loopt in plaats van te huppen. Vrouwtjes van de gewone maskerzanger Geothlypis trichas hebben geen grijze kap, een witachtige buik en bruinachtige flanken. De Zuid-Amerikaanse maskerzanger Geothlypis aequinoctialis heeft bij het mannetje een zwart masker over het oog; vrouwtjes hebben een olijfkleurige kop zonder grijze kap.
Leefgebied
Dicht struikgewas, ruigten, verwilderde weiden, bosranden met varens en kruiden, jonge secundaire begroeiing en plantages, van het laagland tot ongeveer 2000 m, het talrijkst onder 1500 m. Zoekt laag bij de grond naar insecten en spinnen. Overwinterende vogels houden een eigen territorium aan. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia een vrij algemene wintergast, ten westen en ten oosten van de Andes, in de dalen en de lagere hellingen. In Ecuador vooral op de oostflank en in het oostelijke laagland, schaarser in het noordwesten. In Peru zeldzaam in het noorden. Niet bekend uit Bolivia en van de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedend in Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten en overwinterend van Nicaragua tot Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister tussen oktober en april langs ruige bosranden en verwilderde weiden naar de scherpe tsjek-roep. Wacht rustig af; de vogel komt vaak kort tevoorschijn aan de rand van de begroeiing.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert in het broedgebied van open plekken in het bos, zoals kapvlakten.
Wetenschappelijke naam
Geothlypis philadelphia | (Wilson, 1810)
Wilson beschreef de soort in 1810 als Sylvia Philadelphia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Geothlypis werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks geō-, 'grond-, aard-', met thlupis, een niet geïdentificeerd klein vogeltje. De soortnaam philadelphia verwijst naar Philadelphia (Pennsylvania, Verenigde Staten), niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.