Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Grijskuifcacholote
Grijskuifcacholote | Pseudoseisura unirufa
Grey-crested Cacholote | Cacholote pardo | Casaca-de-couro-da-lama
De grijskuifcacholote is een grote, roodbruine ovenvogel met een grijsachtige kuif, van de savannen en galerijbossen in het binnenland van Zuid-Amerika. In het gidsgebied leeft hij in de laaglanden van het oosten van Bolivia. Paren roepen luid in duet en bouwen grote takkennesten, vaak dicht bij boerderijen.
Geluid
Paren zingen luid en langdurig in duet: snelle, ratelende reeksen schelle tonen die aanzwellen en weer afnemen. Daarnaast schorre, korte roepen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
22–23 cm, fors, met een rechte, krachtige snavel, een lange staart en een opzetbare kuif. Het kleed is grotendeels effen kaneelkleurig roodbruin, de onderdelen iets lichter; de kuif is grijsachtig tot grijsbruin. Het oog is lichtgeel tot witachtig. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een kortere kuif.
Verwarringssoorten
De bruine cacholote Pseudoseisura lophotes is groter en donkerder bruin, met een donkere kuif, en leeft verder zuidelijk in de Chaco. De rosse ovenvogel Furnarius rufus is kleiner, zonder kuif, met een witachtige keel, en loopt veel over de grond. De grote stekelkruin Phacellodomus ruber bouwt ook takkennesten, maar is kleiner, met een roodbruine kruin zonder kuif en een lichte buik.
Leefgebied
Galerijbos, bosranden en boomgroepen in savanne, cerrado en droog bos, ook erven en weiland met verspreide bomen, in het laagland tot ongeveer 500 m. Zoekt in paren op de grond en op takken naar insecten en andere ongewervelden. Het nest is een groot, gesloten bouwsel van takken met een ingangsgang, in een boom, soms op een paal of gebouw.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in de laaglanden van Beni en van het noorden en oosten van Santa Cruz, plaatselijk tot in het aangrenzende laagland van Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuidwesten van Brazilië (onder meer de Pantanal) en het noorden van Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op estancia's in de savannen rond Trinidad in Beni zitten paren op hekpalen en in bomen bij de gebouwen; het duet is in de vroege ochtend over grote afstand te horen. De grote takkennesten wijzen de plek aan.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt ook in veeteeltgebied voor en de stand geldt als stabiel.
Wetenschappelijke naam
Pseudoseisura unirufa | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1838)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1838 als Anabates unirufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pseudoseisura werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam combineert Grieks pseudos, 'vals', met seisoura, een door Hesychius van Alexandrië genoemde vogel die als kwikstaart wordt opgevat. De soortnaam unirufa combineert Latijn uni-, 'één', en rufus, 'roodbruin': egaal roodbruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Moxos, Bolivia.